Dlaczego dziecko kłamie? Sprawdź, jak mądrze reagować i nie zniszczyć zaufania

• Jak informuje portal Cleveland Clinic, małe dzieci często kłamią, ponieważ po prostu nie potrafią jeszcze odróżnić własnej wyobraźni od prawdziwego świata
• Zbyt surowe kary za kłamstwo zazwyczaj przynoszą odwrotny skutek i sprawiają, że przerażony maluch zaczyna oszukiwać jeszcze częściej
• Według informacji z serwisu HealthyChildren starsze dziecko doskonale wie, co robi, a mija się z prawdą głównie ze strachu przed wielkim gniewem dorosłych
• Spokojna rozmowa i jasne zasady w domu to najprostszy sposób na to, aby zachęcić małego człowieka do szczerości bez psucia wzajemnych relacji

Dlaczego dwulatek i trzylatek kłamie? Rozwiewamy wątpliwości

Kiedy dwulatek lub trzylatek mówi nieprawdę, rodzice często wpadają w panikę i obawiają się o wychowanie pociechy. Jak możemy przeczytać na portalu Cleveland Clinic, w tym wieku kłamstwo nie ma nic wspólnego z moralnością czy celowym oszukiwaniem, bo dziecko zwyczajnie nie rozumie takich dorosłych pojęć. Maluch po prostu nie potrafi jeszcze wyraźnie odróżnić rzeczywistości od własnej, bardzo bogatej fantazji.

Zazwyczaj dziecko mówi nieprawdę, ponieważ widzi dużą złość na twojej twarzy i chce, żeby wszystko znów było w porządku. Zdarza się też, że w ten sposób maluch reaguje na trudną sytuację, więc ze strachu woli zaprzeczyć swoim czynom. Warto pamiętać, że mały człowiek działa całkowicie pod wpływem emocji i chwili, przez co zupełnie nie przewiduje konsekwencji swoich słów.

Kłamstwa u starszych dzieci. Jak presja wpływa na ucznia?

Sytuacja zmienia się, gdy pociecha idzie do przedszkola i szkoły, ponieważ po szóstym roku życia dzieci doskonale odróżniają już prawdę od wymysłów. Według informacji z serwisu HealthyChildren maluchy w tym wieku dobrze wiedzą, że robią źle, ale chęć uniknięcia codziennych obowiązków bywa dla nich po prostu silniejsza. Często wolą wybrać beztroską zabawę na podwórku zamiast odrabiania lekcji czy sprzątania swojego pokoju, dlatego z pełną świadomością decydują się na kłamstwo.

Starsze dziecko mija się z prawdą również dlatego, że bardzo boi się rozczarować rodziców i za wszelką cenę chce uniknąć kary. Często uczeń oszukuje, aby przypodobać się kolegom w szkole, poczuć się ważnym w grupie lub po prostu odzyskać poczucie kontroli nad własnym czasem. Co ciekawe, to właśnie na tym etapie życia dzieci zaczynają rozumieć tak zwane białe kłamstwa, których używają wyłącznie po to, by świadomie nie zranić czyichś uczuć.

Dlaczego surowe kary za kłamstwo nie działają? Kluczowe powody

Zbyt ostra reakcja rodzica na kłamstwo często przynosi odwrotny skutek, bo przerażony maluch zaczyna oszukiwać jeszcze częściej, aby uchronić się przed twoim wielkim gniewem. Dzieci, które dorastają w domach z bardzo wysokimi wymaganiami, nierzadko kłamią tylko po to, by ratować twarz przed bliskimi i uniknąć ciągłego poczucia winy. Próba ukrycia prawdy pokazuje jednak, że u dziecka działa już sumienie i doskonale zdaje ono sobie sprawę ze swojego błędu. Zamiast więc od razu krzyczeć za mówienie nieprawdy, dobrym pomysłem może być spokojne pokazanie, że jesteśmy wsparciem i wspólnie rozwiążemy każdy problem.

Jak mądrze reagować na kłamstwo dziecka? Sprawdzone zasady

Kiedy przyłapiesz pociechę na mijaniu się z prawdą, warto podejść do tego na chłodno, bo tylko w ten sposób zbudujesz u dziecka poczucie bezpieczeństwa. Zamiast wdawać się w długie i męczące kłótnie, warto rozważyć wprowadzenie kilku prostych kroków w waszym domu:

• od razu i na spokojnie powiedz dziecku, że doskonale wiesz o jego kłamstwie
• wytłumacz maluchowi, że szczerość i mówienie prawdy zawsze kończą się mniejszymi kłopotami niż ukrywanie faktów
• zwróć uwagę na własne zachowanie, bo codzienne dawanie dobrego przykładu to najlepsza życiowa lekcja
• unikaj stosowania podwójnych standardów w rodzinie, które mogą mocno zdezorientować małego człowieka

Jasne i spójne zasady zawsze sprawiają, że dzieci chętniej przyznają się do potknięć i nie boją się mówić o trudnych dla nich sprawach. Jeśli jednak kłamstwa pojawiają się w waszym domu codziennie i czujesz, że tracisz z dzieckiem więź, dobrym pomysłem może być zwykła rozmowa z psychologiem, który obiektywnie spojrzy na sytuację i pomoże wam ułożyć relacje.

Źródła:

Cleveland Clinic (Health Essentials) (“How To Handle Your Child’s Lying at Every Age”, January 29, 2019)

American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org, “When Children Lie: What Parents Can Do”

HealthyChildren.org (American Academy of Pediatrics), “When Children Lie: What Parents Can Do”