Dziecko krztusi się przy myciu zębów? Jak ograniczyć odruch wymiotny?

• Odruch wymiotny zwykle uruchamia dotyk tylnej części języka, gardła lub migdałków podczas szczotkowania
• Krótka higiena, zaczynana od przednich zębów, zmniejsza liczbę trudnych bodźców w jamie ustnej
• Dobór małej ilości pasty i łagodnego smaku ogranicza pianę oraz nudności podczas mycia zębów
• Ból przy połykaniu, wymioty lub duszność wymagają pilnej konsultacji z lekarzem.

Dlaczego dziecko krztusi się przy myciu zębów?

Odruch wymiotny to naturalna reakcja obronna organizmu. Pojawia się, gdy szczoteczka dotknie tylnej części języka, migdałków lub gardła. Dziecko nie robi tego celowo i nie wynika to z braku współpracy.

U części dzieci problemem nie jest wyłącznie dotyk szczoteczki. Odruch może nasilać intensywny smak lub zapach pasty, duża ilość piany, lęk przed myciem albo nadwrażliwość sensoryczna. Dziecko może też reagować silniej, gdy jest zmęczone, właśnie dużo zjadło lub czuje nudności.

Należy odróżnić odruch wymiotny od problemów z oddychaniem. Jeśli podczas mycia pojawia się silny kaszel, sinienie ust lub duszność, natychmiast przerwij szczotkowanie i wezwij pomoc medyczną.

Sposoby na ograniczenie odruchu wymiotnego

Zaczynaj mycie od przednich zębów i nie próbuj od razu doczyszczać całej jamy ustnej. Podziel szczotkowanie na krótkie etapy i rób przerwy, zanim dziecko poczuje napięcie. Prowadź szczoteczkę powoli i nie wsuwaj jej głęboko do gardła.

Pomocna bywa pozycja, w której stoisz za dzieckiem, a ono lekko patrzy w górę. Gdy dziecko zaciska usta lub gryzie szczoteczkę, można zastosować dwie szczoteczki: jedną trzyma dziecko, a drugą dorosły używa do mycia. Muzyka, krótka piosenka albo przedmiot do trzymania w dłoni mogą odwrócić uwagę od nieprzyjemnego bodźca.

Wybór odpowiedniej szczoteczki i pasty

Wybierz małą szczoteczkę z miękkim włosiem oraz pastę o łagodnym lub neutralnym smaku. Zbyt duża porcja pasty mocno się pieni, co nasila odruch wymiotny. U najmłodszych dzieci wystarczy ilość pasty wielkości ziarnka ryżu, a po 3. roku życia ziarnka grochu. Do około 8. roku życia zęby powinien myć lub kontrolować rodzic.

Krztuszenie przy myciu zębów a refluks, katar i inne objawy

Jeśli odruch wymiotny pojawia się także poza myciem zębów, zwróć uwagę na inne objawy. Kwaśny smak w ustach, zgaga, odbijanie lub nudności mogą wskazywać na refluks. Z kolei częste chrząkanie, kaszel i uczucie śluzu w gardle wynikają zazwyczaj ze spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła.

Skonsultuj się z pediatrą, gdy dziecko odczuwa ból przy połykaniu, regularnie wymiotuje, ma słaby apetyt lub nie przybiera na wadze. Lekarza warto odwiedzić także wtedy, gdy krztuszeniu towarzyszy świszczący oddech. Jeśli takich objawów nie ma, skup się na krótszym myciu, stosowaniu małej ilości pasty i spokojnym oswajaniu malucha. Najważniejsza jest regularność, bez zmuszania dziecka do stresującego szczotkowania.

Źródła:

• Cleveland Clinic (Gag Reflex)
• Bradford District Care NHS Foundation Trust (Toothbrushing advice)
• National Autistic Society (Ten simple sensory strategies for autistic children)
• MouthHealthy, American Dental Association (8 Secrets to a Successful Back-to-School Dental Checkup)
• Medycyna Praktyczna (Zalecenia dotyczące suplementacji diety)
• MouthHealthy, American Dental Association (Teeth Cleaning Tips from Dentist Parents)
• KidsHealth (Gastroesophageal Reflux (GER) in Kids and Teens)
• ENT Health, American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (Post-nasal Drip)
• American Academy of Pediatric Dentistry (Protective Stabilization for Pediatric Dental Patients)