Czy system kaucyjny to biurokratyczny obowiązek, czy realna zmiana dla środowiska i handlu? Na to pytanie odpowiada nowa seria wideopodcastów „Zwrotne Realia” – pierwsza w Polsce inicjatywa edukacyjna, która w przystępny sposób wyjaśnia zasady działania systemu, oddziela fakty od mitów i oddaje głos tym, którzy są na jego pierwszej linii: sklepom. W premierowym odcinku wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska tłumaczy, dlaczego to właśnie handel stał się sercem systemu i co od 1 października 2025 roku zmieni się dla konsumentów.
System kaucyjny. Dlaczego to sklepy odpowiadają za zwrot butelek?
Zdarza się, że w sklepach nie działają butelkomaty, a klienci nie wiedzą, jakie opakowania i w którym miejscu mogą zwrócić. W efekcie rodzi się zamieszanie. Również część pracowników handlu, którzy na co dzień obsługują system, nie zawsze ma jasność, jaki jest jego główny cel i jak sprawnie funkcjonować w nowych realiach. Wtedy pojawia się naturalne pytanie: skoro w każdej gminie działają urzędy i instytucje publiczne, dlaczego to właśnie sklepy stały się fundamentem systemu?
Placówki handlowe — bez względu na swoją wielkość — od dawna pełnią rolę wykraczającą poza samą sprzedaż. Doświadczenia z czasu pandemii pokazały, że potrafią zachować ciągłość działania, skutecznie organizować procesy i elastycznie reagować na trudne, dynamicznie zmieniające się warunki.
- Sklepy są najbliżej ludzi, bliżej niż administracja, konsument chce mieć łatwość oddania opakowania zwrotnego. Sklepy pełnią naturalną rolę wsparcia klienta w procesie oddawania opakowań. Nic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z klientem, który jest bardzo ważny. Nawet w większych sklepach, w których są automaty, szczególnie na początku wdrożenia klient oczekuje wsparcia. Rola sklepów jest nie do przecenienia. Sklepy są częścią tego systemu. Bez ich zaangażowania on po prostu nie może działać – komentuje wiceminister MKiŚ, Anita Sowińska w pierwszym odcinku Zwrotnych Realiów.
System kaucyjny bez tajemnic. Wiceminister: skorzysta środowisko, gospodarka i handel
Jak podkreśliła wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska, to rozwiązanie ma przynieść korzyści nie tylko środowisku i gospodarce, ale również samym sklepom.
Obecnie poziom zbiórki plastikowych butelek wynosi około 40–45 proc. Rząd zapewnia, że dzięki systemowi kaucyjnemu wskaźnik ten może wzrosnąć nawet powyżej 90 proc. Oznaczałoby to niemal podwojenie ilości czystego, wartościowego surowca, który będzie mógł zostać ponownie wykorzystany do produkcji opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
- Od pierwszego października 2025 roku opakowanie ma realną wartość, dlatego przed jego wyrzuceniem każdy się zastanowi, czy chce wyrzucać 50 groszy lub nawet złotówkę. Ponadto, nawet jeśli ktoś zdecyduje się świadomie wyrzucić takie opakowanie na trawnik, obok kosza czy na szlaku – zapewne znajdzie się ktoś, kto to opakowanie podniesie i zaniesie do punktu zbiórki. Każdy oddający, odbierający, korzystający z systemu, jest częścią ważnej zmiany – dodaje wiceminister Anita Sowińska.
Handel w centrum rozmowy o systemie kaucyjnym
- Jestem przekonana, że mogą się pojawiać pytania „po co?” i bardzo dobrze, że PSK podejmuje ten temat i w przystępny sposób odpowiada na pytania handlu. To jest bardzo ważna inicjatywa – podsumowuje Anita Sowińska.
W kolejnych odcinkach wideopodcastu poruszane są kwestie, które na co dzień budzą wątpliwości zarówno wśród sprzedawców, jak i konsumentów. Twórcy odpowiadają m.in. na pytania dotyczące sposobu przekazywania opakowań do punktów zbiórki, zasad zwrotu gotówki i voucherów, wynagrodzenia za zbiórkę, procedur rozliczania kaucji, kwestii finansowych oraz technologii wspierających funkcjonowanie systemu kaucyjnego.
– Jako operator systemu czujemy odpowiedzialność nie tylko za jego organizację, ale również za edukację. Sklepy są realną twarzą systemu w kontakcie z klientem i chcemy dostarczyć im wiedzę w przystępnej formie – podkreśla Joanna Górecka z PSK S.A., prowadząca wideopodcast.
Odcinki „Zwrotnych Realiów” publikowane są na stronie www.polskisystemkaucyjny.pl oraz na platformach Spotify i YouTube.
Podcasty
Playlisty tematyczne
