Co stało się z pałacem, o którym huczały warszawskie salony? Szokujący finał.

•  Poznaj burzliwą historię Pałacu Gorzeńskiego przy ulicy Leszno – od magnackiej rezydencji po tętniącą życiem kamienicę.
•  Odkryj sekrety przedwojennej Warszawy, gdzie cukiernie sąsiadowały z salonami mody, a w tle rozgrywały się skandale.
•  Dowiedz się, dlaczego ten architektoniczny skarb zniknął z mapy miasta i co zajęło jego miejsce.

Pałac Gorzeńskiego: od magnackiej rezydencji do tętniącej życiem kamienicy

Pałac Gorzeńskiego, położony na rogu Leszna i Orlej, był w XVIII wieku jedną z najbardziej imponujących budowli w okolicy. Jego początki sięgają 1779 roku, kiedy to został przejęty przez Jadwigę z Gomolińskich Dzierzbicką w ramach spłaty długu. Zbudowany z rozmachem, z dziedzińcem, dwiema bramami, stajniami, wozowniami i ogrodem, świadczył o zamożności ówczesnych elit.

W 1806 roku pałac zyskał rozgłos za sprawą księżnej Pelagii Sapieżyny Potockiej, która po burzliwym rozwodzie zamieszkała pod adresem Leszno róg Orlej. Z czasem jednak, magnacka rezydencja zaczęła podupadać. Augustyn Gorzeński, kolejny właściciel, był świadkiem jej stopniowej transformacji. Pałac został podzielony na kamienicę czynszową i oficynę pałacową, tworząc dwa odrębne adresy: Leszno 17 i 19.

Leszno 17 i 19: przedwojenne centrum handlu i usług

Pod numerem 17, na archiwalnej fotografii z 1940 roku, widać eklektyczną kamienicę. Na rogu mieściła się słynna cukiernia Edmunda Wagnera, gdzie unosił się zapach kawy, słodyczy i wina. Obok działał zakład fryzjerski Solnicy. Pod numerem 19 można było kupić gorset, zamówić suknię, zafarbować włosy, a w głębi posesji tętniła życiem drukarnia i warsztat neonów "Argon". W kamienicach mieszkali lekarze, adwokaci, rzemieślnicy, tworząc barwną mozaikę przedwojennej Warszawy.

Koniec pewnej epoki: zniszczenie i powojenny krajobraz

II wojna światowa brutalnie przerwała ten sielankowy obraz. Obie kamienice znalazły się w granicach getta, a choć przetrwały wojnę, ich los był przesądzony. Władze podjęły decyzję o ich zburzeniu. W miejscu eleganckiej, historycznej zabudowy, w latach 60. XX wieku, wyrósł masywny socrealistyczny blok, symbolizujący nową epokę i bezpowrotną utratę części warszawskiego dziedzictwa.