Świętokrzyska dawniej i dziś. Od barykady z 1944 po metro

• Poznaj niezwykłą historię kamienicy na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej.

• Od luksusowej rezydencji, przez symbol nowoczesności, aż po zrujnowany punkt w Powstaniu Warszawskim.
• Odkryj, co dziś stoi w miejscu dawnej kamienicy i jak jej los symbolizuje odrodzenie stolicy.

Tajemnica narożnej kamienicy na Świętokrzyskiej: Co skrywało miejsce, gdzie dziś tętni życie?

Ulica Świętokrzyska w Warszawie, dziś pełna pośpiechu i nowoczesnych budynków, kryje w sobie historię, która może zaskoczyć. Zaledwie 81 lat temu, ten tętniący życiem trakt był areną dramatycznych wydarzeń powstania warszawskiego. W samym sercu tych walk stała pewna kamienica, której los symbolizuje zniszczenie i odrodzenie stolicy.

Chodzi o narożną kamienicę u zbiegu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej, w miejscu, gdzie dziś rozciąga się nowoczesne centrum miasta. Jej historia, choć mało znana, jest fascynującym świadectwem zmieniającego się oblicza Warszawy.

Od luksusu do gruzów: Niesamowita przemiana kamienicy

Początkowo, wzniesiona jako elegancki, trzypiętrowy budynek, kamienica na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej z dumą wpisywała się w architekturę przedwojennej Warszawy. Jednak jej wygląd miał się radykalnie zmienić, odzwierciedlając ducha epoki. W latach 20. XX wieku została nadbudowana o dwa piętra, zyskując na okazałości.

Prawdziwa metamorfoza nastąpiła w kolejnej dekadzie. Kamienica przeszła gruntowną modernizację, która miała nadać jej ultranowoczesny charakter. Usunięto bogate, dekoracyjne detale, zlikwidowano balkony, a okna powiększono, by wpuścić więcej światła i nadać fasadzie minimalistyczny wygląd. Na jej narożniku zawisł imponujący neon Towarzystwa Ubezpieczeń „Europa”, czyniąc ją rozpoznawalnym punktem na mapie miasta i symbolem nowoczesności.

Niestety, ten symbol postępu nie przetrwał wojennej zawieruchy. W sierpniu 1944 roku, podczas powstania warszawskiego, kamienica, która była świadkiem i uczestnikiem historii miasta, zamieniła się w kupę gruzu po niemieckim bombardowaniu. Z nowoczesnej perły architektury pozostały jedynie wspomnienia i zgliszcza.

Co powstało na jej miejscu?

Po wojnie, na miejscu zburzonej kamienicy, powstały słynne pawilony Domów Towarowych Centrum, znane jako „pawilon Sawa”. Przez dziesięciolecia były one ikoną handlowej Warszawy, wpisując się w powojenny krajobraz stolicy. Dziś i one ustąpiły miejsca nowej zabudowie, ale historia narożnej kamienicy przypomina o przeszłości, która kryje się pod współczesnym obliczem miasta. Tę część Śródmieścia wypełniają biurowce, pasaże handlowe, metro i - nieopodal - park Świętokrzyski.

To właśnie w takich miejscach, gdzie historia brutalnie zderzyła się z teraźniejszością, możemy najlepiej zrozumieć cenę, jaką zapłacono za wolność. Spacerując Świętokrzyską, warto na chwilę zatrzymać się i pomyśleć o tej kamienicy, jako symbolu, który z elegancji i nowoczesności przeszedł w gruzy, by ustąpić miejsca nowemu życiu Warszawy.