Kamienica „Collegium” Leszno 84. Tajemnice przedwojennej szkoły

•  Podczas budowy drogi rowerowej w Warszawie odkryto fundamenty dawnego gimnazjum "Collegium".

•  Budynek, perła architektury, stał się świadkiem dramatycznych wydarzeń II wojny światowej, funkcjonując w obrębie getta.

•  Jego historia, pełna prestiżu i tragedii, zakończyła się w 1962 roku. Jakie tajemnice jeszcze skrywa to miejsce?

Niezwykłe odkrycie pod ulicami Warszawy. Ta budowla skrywa mroczną historię

W dynamicznie rozwijającej się Warszawie początku XX wieku edukacja odgrywała kluczową rolę, a niektóre budynki stały się prawdziwymi perłami architektonicznymi. Jednym z nich było Prywatne Gimnazjum Męskie i Liceum Towarzystwa Szkoły Średniej „Collegium”, które przez lata było symbolem prestiżu i wiedzy. Niedawne odkrycie pod ulicami stolicy przypomniało o jego niezwykłej historii, naznaczonej dramatycznymi wydarzeniami.

 Odkryto fundamenty zapomnianej perły architektonicznej

Podczas budowy nowej drogi dla rowerów na rogu ulic Leszno i Żelaznej, natrafiono na dobrze zachowane fragmenty fundamentów dawnej kamienicy „Collegium”. Budynek wzniesiono w latach 1914-1915 z inicjatywy Towarzystwa Szkoły Średniej, żydowskiej organizacji prowadzącej renomowane placówki oświatowe. Zaprojektowany przez architekta Romana Füchsla, łączył w sobie elementy neorenesansu i secesji, stając się jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów w tej części miasta.

Świadek historii. Jak „collegium” stało się częścią getta?

Historia „Collegium” to nie tylko opowieść o edukacji, ale także o dramacie II wojny światowej. Podczas okupacji niemieckiej, budynek znalazł się w obrębie getta warszawskiego. W jego murach ulokowano Wydział Pracy i Wydział Statystyczny Rady Żydowskiej, a przez pewien czas pełnił funkcję centralnego punktu dla osób wysyłanych do obozów pracy. We wrześniu 1941 roku, aby ułatwić komunikację w getcie, „Collegium” zostało połączone z resztą dzielnicy specjalnym drewnianym mostem. Tuż przed akcją likwidacyjną, w 1942 roku, w gmachu urządzono szpital dziecięcy, co tylko pogłębia tragizm tego miejsca.

Co stało się z budynkiem po wojnie?

Kamienica „Collegium” cudem przetrwała powstanie warszawskie i dotrwała do czasów powojennych. Jej kres nadszedł jednak w 1962 roku, kiedy to została rozebrana, aby zrobić miejsce dla budowy dzisiejszej alei „Solidarności”. Przez dziesięciolecia pamięć o tym wyjątkowym miejscu stopniowo zanikała, aż do niedawnego odkrycia. Znalezione fragmenty fundamentów zostały zabezpieczone i zakopane, ich odnalezienie na nowo ożywiło zainteresowanie historią tego niezwykłego budynku.