- Ulica Królewska w Warszawie to miejsce niezwykłych przemian: od kulinarnego salonu po wojskowe dowództwo.
- W XIX wieku Lucyna Ćwierczakiewiczowa, królowa polskiej kuchni, gościła tu artystyczną elitę na wykwintnych obiadach.
- Dziś, w miejscu jej słynnego domu, mieści się Agencja Uzbrojenia.
- Jak doszło do tak zaskakującej metamorfozy i co łączy bigos z generałami? Odkryj fascynującą historię ulicy Królewskiej!
W XIX wieku ulica Królewska w Warszawie tętniła życiem. To tutaj, w samym sercu miasta, wśród teatrów i karczm, swoje kulinarne imperium stworzyła Lucyna Ćwierczakiewiczowa, autorka legendarnej książki „365 obiadów za pięć złotych”.
Jej salon przy ul. Królewskiej 3 stał się nieoficjalną stolicą smaku. To tu serwowano popisowe bigosy, pasztety i faworki, które przeszły do historii polskiej kuchni.
Kulinarna stolica Polski przy Królewskiej 3
Najsłynniejsza warszawska kucharka gościła w swoim domu najznamienitsze postacie epoki. Jej kulinarnymi dziełami zachwycał się sam Bolesław Prus. W każdy czwartek o godzinie 14 można było tam spotkać takie osobistości jak: Ignacy Paderewski, Stefan Żeromski, Władysław Reymont.Sława miała jednak swoją cenę. Ogromny sukces sprzedażowy książek kucharskich Ćwierczakiewiczowej wzbudził zawiść warszawskiej inteligencji. Królowa obiadów zmarła bezdzietnie w 1901 roku, a jej grób znajduje się na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ul. Żytniej.
Tętno miasta: Od koni po elektryczny tramwaj
Królewska była nie tylko centrum życia towarzyskiego, ale i ważną arterią komunikacyjną. To przez nią wiodła trasa łącząca kluczowe dworce kolejowe stolicy. Historia transportu na tej ulicy to pigułka postępu technologicznego tamtych lat. Na archiwalnej fotografii z 1926 roku widać jeszcze kamienice wykupione przez duńską spółkę zapałczaną Origa. Widoczny jest tor tramwajowy, stary tramwaj, historyczne kamienice z szyldami (np. sklep „Strażak”) i piesi w strojach z epoki. Kadr podkreśla wąską, gęsto zabudowaną ulicę. Współczesne, kolorowe zdjęcie wykonane z tego samego miejsca ukazuje szeroką, dwupasmową arterię, nowoczesny autobus miejski i monumentalny budynek Agencji Uzbrojenia.
Wojenna pożoga i nowa tożsamość ulicy
Historyczna zabudowa ul. Królewskiej została niemal całkowicie zniszczona w latach 1939–1944. Po wojnie ulica zyskała zupełnie nowe oblicze, została znacznie poszerzona, a tory tramwajowe zlikwidowano, zastępując je liniami autobusowymi.
W miejscu dawnych kamienic, przy rogu Krakowskiego Przedmieścia, wzniesiono nowy budynek przeznaczony dla wojskowości. Dziś mieści się w nim Agencja Uzbrojenia.
Od przepisów kulinarnych do strategii obronnych
Historia lubi płatać figle. W miejscu, gdzie Lucyna Ćwierczakiewiczowa tworzyła przepisy na najlepsze polskie dania, dziś planuje się strategie obronne kraju.
Podobno obecny szef Agencji, gen. dywizji dr Artur Kuptel, w chwilach wytchnienia sięga po przewodniki na temat dawnej kuchni. To symboliczny dowód na to, że choć budynki zniknęły, duch dawnej sąsiadki z Królewskiej 3 wciąż unosi się nad tym miejscem, a jej przepisy pozostają nadal aktualne.
9
Podcasty
Playlisty tematyczne
