Przez 70 lat miała dziurę w fasadzie. Zobacz, jak warszawska kamienica odzyskała swój majestat

2026-05-28 17:28

Kamienica przy Ludnej 9 została zaprojektowana w latach 1923 -1924 jako symbol prestiżu dla pracowników Pocztowej Kasy Oszczędności, podczas Powstania Warszawskiego została zniszczona i przez 70 lat miała dziurę w fasadzie. Ostatecznie w 2017 roku odzyskała swój przedwojenny majestat.

Ludna

i

Autor: NAC, PIOTR GRZYBOWSKI
  • Kamienica przy Ludnej 9, perła przedwojennego Powiśla, przez dekady nosiła dramatyczną ranę wojenną – ogromną dziurę w fasadzie.
  • Po ponad 70 latach od Powstania Warszawskiego, ten architektoniczny skarb doczekał się kompleksowej renowacji.
  • Odkryj, jak w 2017 roku przywrócono jej dawny majestat, odtwarzając detale i zdobywając nagrodę za wzorową odbudowę!

Tajemnica warszawskiej kamienicy, blizna na fasadzie

Aż trudno sobie wyobrazić budynek, który przez ponad siedem dekad nosił widoczną ranę – gigantyczną dziurę w fasadzie, świadectwo dramatycznej historii miasta. Tak właśnie wyglądała kamienica przy Ludnej 9 na warszawskim Powiślu, architektoniczna perła, która skrywała mroczną tajemnicę wojny i zapomnienia. Dziś, po spektakularnej renowacji, odzyskała swój przedwojenny blask, ale jej przeszłość wciąż budzi podziw i refleksję.

Projekt, który miał być symbolem prestiżu

Gdy w latach 1923-1924 wznoszono monumentalny dom dla pracowników Pocztowej Kasy Oszczędności, nikt nie przewidywał jego dramatycznej przyszłości. Budynek, zaprojektowany przez wybitnego architekta Józefa Handzelewicza (choć przez lata błędnie przypisywany Marianowi Lalewiczowi), był kwintesencją akademickiego klasycyzmu. Imponująca bryła, monumentalny portal z jońskimi kolumnami i starannie wykonane detale, takie jak monogram „PKO” wpleciony w kratę bramy, czyniły go jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Powiśla. Miał być symbolem stabilności i prestiżu.

Blizna, która przetrwała dekady: Wojenna tragedia i zapomnienie

Historia kamienicy przy Ludnej 9 dramatycznie zmieniła się wraz z wybuchem II wojny światowej. Już w 1939 roku budynek został poważnie uszkodzony. Prawdziwa tragedia nadeszła jednak podczas Powstania Warszawskiego. Kamienica stała się kluczowym bastionem obrony północnej części przyczółka czerniakowskiego, bronionym przez żołnierzy legendarnego Batalionu „Parasol”. Wielokrotne bombardowania wyrwały olbrzymią dziurę w fasadzie, pozostawiając trwałą bliznę.

Po wojnie, w pośpiechu odbudowy, kamienicę zrekonstruowano jedynie prowizorycznie. Brakujący środkowy fragment fasady od strony ulicy Ludnej 9 przez ponad 70 lat przypominał o tragicznej historii miasta i ofierze jego mieszkańców. Dla wielu warszawiaków był to symbol niezabliźnionej rany stolicy.

Powrót do świetności: Jak Ludna 9 odzyskała dawny blask

Dopiero w 2017 roku zakończono kompleksowy remont, który przywrócił budynkowi jego dawne piękno. Renowacja była tak spektakularna, że zasłużyła na nagrodę w prestiżowym konkursie „Budowa Roku 2017”. Projekt objął nie tylko odtworzenie brakującej części fasady, ale także przywrócenie historycznego, mansardowego dachu wraz z piątą kondygnacją. Z niezwykłą precyzją zrekonstruowano wszystkie detale architektoniczne, rzeźby i sztukaterie, dzięki czemu kamienica znów olśniewa swoim przedwojennym majestatem.

Dziś kamienica przy Ludnej 9 to nie tylko architektoniczna perła Powiśla, ale także żywe świadectwo niezłomności Warszawy. Jej historia, od symbolu prestiżu, przez wojenną ranę, aż po triumfalny powrót do świetności, to opowieść, która wciąż fascynuje i inspiruje.

ulica Ludna

i

Autor: PIOTR GRZYBOWSKI/SUPER EXPRESS
Sonda
Czy w Warszawie powinna być ulica Lecha Kaczyńskiego?

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki