Są ich w Polsce 4 miliony. Już wkrótce będą decydować o przyszłości kraju

2026-09-16 12:23

Pokolenie Alfa, liczące w Polsce 4 miliony osób, to generacja, która wkrótce zadecyduje o przyszłości kraju. Nowy raport Fundacji Półtorej Minuty analizuje cechy tych młodych ludzi, urodzonych po 2010 roku, wskazując na ich unikalne wyzwania i potencjał, od cyfrowej rzeczywistości po kwestie dobrostanu psychicznego.

Nastolatka o jasnych włosach korzysta z laptopa w pokoju. O raporcie na temat pokolenia Alfa przeczytasz na SE.
Autor: Canva.com Zdjęcie poglądowe

Pokolenie Alfa wchodzi na scenę

Pokolenie Z, Milenialsi, boomerzy - ostatni czasy zachłysnęliśmy się tytulaturami kolejnych współczesnych generacji. Każdej z nich staramy się przypisać określone cechy i właściwości. Teraz sytuacja jeszcze bardziej się skomplikuje bo do tego grona dołącza kolejna grupa - pokolenie Alfa, czyli najmłodsze osoby żyjące obecnie w Polsce.

Choć są jeszcze niepełnoletni a ich codzienność wyznaczają szkolne ławki i place zabaw, już zaczynają manifestować swoją odrębność - dowodzi tego nowy raport poświęcony tej grupie, który reklamowany jest jako pierwsze w Polsce opracowanie na temat tej generacji. Stworzyła go Fundacja Półtorej Minuty.   

Pokolenie Alfa - czym się wyróżnia?

Zacznijmy od rzeczy podstawowej, czyli ram czasowych wspomnianego pokolenia. Generacja Alfa to - umownie - osoby urodzone po 2010 roku, a więc od momentu, gdy datuje się koniec poprzedniego pokolenia - Zet. 

Niektórzy uważają, że obecnie rodzące się dzieci nie są już Alfami, a przedstawicielami pokolenia Beta. Czy tak jednak jest w istocie? Dopiero czas to pokaże. Na razie więc wrzucamy wszystkie osoby urodzone przez ostatnie około 15 lat do worka o nazwie "Alfa" i okazuje się, że wychodzi nam niezła grupka - 4 miliony osób. Najstarsi z nich mają obecnie skończone 16 lat, a więc już za moment zyskają pełnoletniość, a wraz z nią nie tylko prawa wyborcze, ale też prawa do decydowania o naszej wspólnej rzeczywistości. Zostaną lekarzami, prawnikami, naukowcami, aktywistami, czy politykami. Warto więc zapytać - jacy są?

Mity i fakty na temat Pokolenia Alfa

Z raportu Fundacji Półtorej Minuty płynie parę ciekawych wniosków: 

  • choć "Alf-ów" jest ponad 4 milionów, to i tak stanowią oni najmniej liczne pokolenie w całej współczesnej historii Polski - to oczywiście konsekwencja trwającego kryzysu demograficznego, na który Alfy, na razie, nie mają żadnego wpływu;
  • chociaż urodzili się już w epoce rewolucji cyfrowej, a świat wirtualny jest dla nich tak naturalny jak ten rzeczywisty, to technologia i związane z nią wyzwania odpowiada jedynie za 0,4% zmienności dobrostanu psychicznego obecnych nastolatków;
  • mimo, że online polski nastolatek spędza w dzień powszedni niemal równo 5 godzin i aż 70% korzysta z narzędzi AI, to i tak 63% spośród nich nie wie, czym jest deepfake — choć 70% korzystało już z narzędzi AI;
  • rośnie nam wyjątkowo zestresowane pokolenie - wskaźnik stresu odczuwanego w szkole w 2025 r. wyniósł 4,60/7 i jest najwyższy w historii pomiaru;
  • kryzys psychiczny polskich dzieci jest dużym wyzwaniem - liczba prób samobójczych dzieci w wieku 7–18 lat skoczyła w 2022 roku o 77%. Główne problemy to presja edukacyjna, słaba dostępność psychiatrii dziecięcej i przemoc rówieśnicza. 
  • To najstaranniej wychowywane pokolenie w historii - 47% rodziców-millenialsów wybrało styl wychowawczy po lekturze opracowań, a 75% z nich stara się jak najdłużej trzymać dzieci z dala od mediów społecznościowych. Pojawia się tu jednak paradoks: pokolenie wychowywane najbardziej świadomie ma jedne z najgorszych notowanych wskaźników samooceny.

Jednocześnie twórcy raportu rozprawiają się z kilkoma mitami na temat "Alf-ów":

  • aż 92,8% uczniów w wieku 10–16 lat nie ma objawów uzależnienia od Internetu, kilka objawów zgłasza zaledwie 0,7% badanych,
  • średni deklarowany czas online polskich nastolatków nie rośnie - w 2025 roku było to 4 h 59 min
  • pandemiczna edukacja zdalna nie musi oznaczać stałych braków u młodych ludzi - w badaniu z 2023 roku polscy czwartoklasiści osiągnęli z matematyki i przyrody wyniki wyższe niż przed pandemią, plasując Polskę w pierwszej dziesiątce świata

Tych emotikon używają "boomerzy". Pokolenie Z wybrało 10 emojis:

Wojtek Kardyś: Dziś pokolenie Z nie googluje. Wiedzę czerpią z TikToka | Mellina

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki