Pokolenie Alfa wchodzi na scenę
Pokolenie Z, Milenialsi, boomerzy - ostatni czasy zachłysnęliśmy się tytulaturami kolejnych współczesnych generacji. Każdej z nich staramy się przypisać określone cechy i właściwości. Teraz sytuacja jeszcze bardziej się skomplikuje bo do tego grona dołącza kolejna grupa - pokolenie Alfa, czyli najmłodsze osoby żyjące obecnie w Polsce.
Choć są jeszcze niepełnoletni a ich codzienność wyznaczają szkolne ławki i place zabaw, już zaczynają manifestować swoją odrębność - dowodzi tego nowy raport poświęcony tej grupie, który reklamowany jest jako pierwsze w Polsce opracowanie na temat tej generacji. Stworzyła go Fundacja Półtorej Minuty.
Pokolenie Alfa - czym się wyróżnia?
Zacznijmy od rzeczy podstawowej, czyli ram czasowych wspomnianego pokolenia. Generacja Alfa to - umownie - osoby urodzone po 2010 roku, a więc od momentu, gdy datuje się koniec poprzedniego pokolenia - Zet.
Niektórzy uważają, że obecnie rodzące się dzieci nie są już Alfami, a przedstawicielami pokolenia Beta. Czy tak jednak jest w istocie? Dopiero czas to pokaże. Na razie więc wrzucamy wszystkie osoby urodzone przez ostatnie około 15 lat do worka o nazwie "Alfa" i okazuje się, że wychodzi nam niezła grupka - 4 miliony osób. Najstarsi z nich mają obecnie skończone 16 lat, a więc już za moment zyskają pełnoletniość, a wraz z nią nie tylko prawa wyborcze, ale też prawa do decydowania o naszej wspólnej rzeczywistości. Zostaną lekarzami, prawnikami, naukowcami, aktywistami, czy politykami. Warto więc zapytać - jacy są?
Mity i fakty na temat Pokolenia Alfa
Z raportu Fundacji Półtorej Minuty płynie parę ciekawych wniosków:
- choć "Alf-ów" jest ponad 4 milionów, to i tak stanowią oni najmniej liczne pokolenie w całej współczesnej historii Polski - to oczywiście konsekwencja trwającego kryzysu demograficznego, na który Alfy, na razie, nie mają żadnego wpływu;
- chociaż urodzili się już w epoce rewolucji cyfrowej, a świat wirtualny jest dla nich tak naturalny jak ten rzeczywisty, to technologia i związane z nią wyzwania odpowiada jedynie za 0,4% zmienności dobrostanu psychicznego obecnych nastolatków;
- mimo, że online polski nastolatek spędza w dzień powszedni niemal równo 5 godzin i aż 70% korzysta z narzędzi AI, to i tak 63% spośród nich nie wie, czym jest deepfake — choć 70% korzystało już z narzędzi AI;
- rośnie nam wyjątkowo zestresowane pokolenie - wskaźnik stresu odczuwanego w szkole w 2025 r. wyniósł 4,60/7 i jest najwyższy w historii pomiaru;
- kryzys psychiczny polskich dzieci jest dużym wyzwaniem - liczba prób samobójczych dzieci w wieku 7–18 lat skoczyła w 2022 roku o 77%. Główne problemy to presja edukacyjna, słaba dostępność psychiatrii dziecięcej i przemoc rówieśnicza.
- To najstaranniej wychowywane pokolenie w historii - 47% rodziców-millenialsów wybrało styl wychowawczy po lekturze opracowań, a 75% z nich stara się jak najdłużej trzymać dzieci z dala od mediów społecznościowych. Pojawia się tu jednak paradoks: pokolenie wychowywane najbardziej świadomie ma jedne z najgorszych notowanych wskaźników samooceny.
Jednocześnie twórcy raportu rozprawiają się z kilkoma mitami na temat "Alf-ów":
- aż 92,8% uczniów w wieku 10–16 lat nie ma objawów uzależnienia od Internetu, kilka objawów zgłasza zaledwie 0,7% badanych,
- średni deklarowany czas online polskich nastolatków nie rośnie - w 2025 roku było to 4 h 59 min
- pandemiczna edukacja zdalna nie musi oznaczać stałych braków u młodych ludzi - w badaniu z 2023 roku polscy czwartoklasiści osiągnęli z matematyki i przyrody wyniki wyższe niż przed pandemią, plasując Polskę w pierwszej dziesiątce świata
Tych emotikon używają "boomerzy". Pokolenie Z wybrało 10 emojis: