Trzy legendy polskiej kultury i słynne miasto USA. Co ich wszystkich łączy?

2026-10-09 18:21

Tegoroczny drugi piątek października w szczególny sposób łączy trzy ikony polskiej kultury z odległym amerykańskim miastem. Właśnie tego dnia przypada 90. rocznica urodzin Agnieszki Osieckiej, 20. rocznica śmierci Marka Grechuty oraz 10. rocznica odejścia Andrzeja Wajdy. Co ciekawe, 9 października to również dzień, w którym zapoczątkowano słynne miasto San Francisco.

Most Golden Gate w San Francisco. W małych kółkach obok Wajda, Osiecka i Grechuta. O ich wspólnej dacie przeczytasz na SE.
Autor: Sebastian Wolny/Super Express, Marek Zieliński/Super Express, Jacek Kozioł/Super Express, Shutterstock

Trzy ikony polskiej kultury i amerykańskie miasto - niezwykłe połączenie

Andrzej Wajda, Agnieszka Osiecka i Marek Grechuta to trzy kultowe postacie polskiego życia kulturowego XX wieku. Każdy działał w innej dziedzinie sztuki: Wajda reżyserował filmy, Osiecka pisała poetyckie teksty piosenek muzyki rozrywkowej (choć, co ciekawe, skończyła studia reżyserskie na łódzkiej Filmówce), a Grechuta był ikoną polskiej poezji śpiewanej.

Wszystkich ich łączy jednak coś więcej - cała trójka ma silne związki z datą 9 października. Tego dnia odpowiednio w 1936 roku urodziła się Agnieszka Osiecka, w 2006 roku zmarł Marek Grechuta, a w 2016 odszedł Andrzej Wajda. Co więcej, również 9 października tyle, że roku 1776 nastąpiło wydarzenie, które dało początek słynnemu amerykańskiemu miastu San Francisco. Choć kumulacja różnych wydarzeń pod daną datą to naturalny element historii to jednak takie nagromadzenie ważnych, okrągłych rocznic jednego dnia zdarza się nieczęsto. A właśnie 9 października 2026 mija:

  • 250 lat od powstania miasta San Francisco,
  • 90 lat od urodzin Agnieszki Osieckiej,
  • 20 lat od śmierci Marka Grechuty i 
  • 10 lat od śmierci Andrzeja Wajdy. 

Osiecka, Grechuta, Wajda i miasto w Kalifornii

Agnieszka Osiecka przyszła na świat 9 października 1936 roku w Warszawie. Sławę zawdzięcza przede wszystkim niezliczonym tekstom piosenek, z których wiele stało się wielkimi ogólnokrajowymi przebojami. Charakterystyczny literacki styl poetki można usłyszeć w słowach takich utworów jak m.in. „Niech żyje bal”, „Małgośka”, „Ballada o pancernych”, „Nim wstanie dzień”, „W żółtych płomieniach liści”, „Dziś prawdziwych Cyganów już nie ma”, „Sing-Sing”, „Zielono mi”, „Nie spoczniemy”, czy „Kochankowie z ulicy Kamiennej”. Laureatka nagród m.in. na festiwalu w Opolu i Sopocie. Artystka znana m.in. z bliskiej współpracy z Marylą Rodowicz odeszła w stolicy 7 marca 1997 roku. Miała 60 lat. 

Marek Grechuta urodził się 10 grudnia 1945 w Zamościu, sławę zdobył jako ikona polskiej poezji śpiewanej występujący m.in. w krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Do historii przeszły takie jego przeboje jak „Dni, których nie znamy”, „Korowód”, Będziesz moją panią”, czy „Nie dokazuj”. Zdobywca m.in. nagród na festiwalu piosenki polskiej w Opolu. Artysta zmarł 9 października 2006 roku w Krakowie. Miał 60 lat. 

Andrzej Wajda urodził się 6 marca 1926 w Suwałkach. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych reżyserów filmowych w historii i przedstawiciela tzw. polskiej szkoły filmowej. Sławę zawdzięcza takim słynnym produkcjom jak: "Popiół i diament", "Kanał", "Ziemia obiecana", "Człowiek z marmuru", "Człowiek z żelaza", "Wesele", "Pan Tadeusz", "Zemsta", czy "Katyń". Laureat m.in. nagród na festiwalach filmowych w Cannes i Wenecji, oraz Oscara za całokształt twórczości. Reżyser zmarł 9 października 2016 w Warszawie. Miał 90 lat. 

San Francisco to jedno z najbardziej popularnych miast w USA. Położone w stanie Kalifornia nad Oceanem Spokojnym liczy sobie ok. 800 tysięcy mieszkańców. Początki tego miasta sięgają roku 1776 roku, kiedy to wpierw 29 czerwca oficjalnie rozpoczęto misję hiszpańskich osadników na terenie przyszłej metropolii, a następnie 9 października dokonano jej oficjalnej inauguracji, tworząc katolicką misję imienia św. Franciszka z Asyżu (Misión San Francisco de Asís), czyli zakładając de facto pierwszą stałą osadę. To właśnie stąd pochodzi nazwa San Francisco. 

Dar młodzieży w San Francisco:

Agnieszka Osiecka. Groby kochanków i macochy wróżki. Niezapomniani

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI