Zanim założysz własny interes, zastanów się, w jakiej dziedzinie gospodarki chcesz działać. Możesz wybrać każdą, choć na niektóre rodzaje działalności musisz mieć zezwolenie lub koncesję, np. na otwarcie gabinetu stomatologicznego lub biura notarialnego.
Możesz zdecydować się na firmę produkcyjną, handlową lub usługową. Nie musisz poprzestawać na jednym rodzaju działalności, możesz połączyć produkcję z handlem lub usługami albo handel z usługami, np. w salonie fryzjerskim sprzedawać kosmetyki do pielęgnacji włosów, mając zaś piekarnię, otworzyć sklepy firmowe.
Jeśli już wiesz, czym będzie się zajmowała twoja firma, pora na to, żeby ją zarejestrować.
1. Zarejestruj się w gminie
W urzędzie gminy (miasta), w której mieszkasz (a nie w tej, w której działa firma), zgłaszasz swoją działalność w wydziale ewidencji działalności gospodarczej. Wraz z wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej możesz złożyć zgłoszenie identyfikacyjne (jeżeli nie został ci nadany numer identyfikacji podatkowej - NIP) lub aktualizacyjne (gdy masz już nadany NIP). Urząd gminy/miasta przekaże twoje zgłoszenie do urzędu skarbowego. Tutaj także możesz złożyć wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), który urząd gminy/miasta przekaże do urzędu statystycznego.
W terminie 14 dni urząd wyda ci zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Za wpis do ewidencji będziesz musiał zapłacić 100 zł, a jeżeli będziesz chciał zmienić jakiekolwiek dane, opłata za zmianę wpisu wyniesie 50 zł (dlatego, aby nie dokonywać zmian zbyt często, warto w zgłoszeniu jak najszerzej określić przedmiot działalności, nawet jeśli na razie zamierzasz trzymać się tylko jednej branży).
2. Zdobądź REGON
Żeby go uzyskać, musisz w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej wystąpić do urzędu statystycznego (właściwego według twego miejsca zamieszkania) z wnioskiem o nadanie numeru statystycznego REGON.
Za to nic nie płacisz.
3. Otwórz rachunek w banku
Po uzyskaniu numeru REGON idziesz do banku, aby założyć firmowe konto. Będziesz musiał podać jego numer, wypełniając zgłoszenie identyfikacyjne lub aktulizacyjne NIP. Musisz mieć konto, jeżeli zdecydujesz się na opodatkowanie dochodów na tzw. zasadach ogólnych. Ponadto, jeżeli będziesz chciał uzyskać z urzędu skarbowego zwrot podatku VAT, to taki zwrot urząd może przekazać tylko na twój rachunek bankowy. Rachunek będzie ci również potrzebny, gdyż nie możesz płacić kontrahentowi (ani on tobie) gotówką, jeśli jednorazowa wartość transakcji będzie przekraczała równowartość 15 tys. euro. Za pośrednictwem konta bankowego będziesz też mógł płacić podatki.
4. Uzyskaj NIP
Jeśli nie masz jeszcze NIP, w urzędzie skarbowym składasz formularz NIP-1 jako zgłoszenie identyfikacyjne. Jeżeli numer NIP został ci już wcześniej nadany, to, zakładając firmę, wypełniasz formularz NIP-1 (wraz z załącznikami (NIP-1A, NIP-B, NIP-C) jako zgłoszenie aktualizacyjne (musisz zaktualizować dane objęte zgłoszeniem identyfikacyjnym - zgłaszając fakt rozpoczęcia działalności w ciągu 14 dni). Jako przedsiębiorca będziesz używał tego samego numeru i nie musisz występować o nadanie nowego dla swojej firmy. W zgłoszeniu NIP oprócz danych osobowych podajesz: rodzaj i miejsce (miejsca) prowadzonej działalności i przewidywany termin jej rozpoczęcia, numer REGON, numer rachunku bankowego.
Jeśli którekolwiek z danych wskazanych przez ciebie w zgłoszeniu rejestracyjnym ulegną zmianie, jesteś zobowiązany do powiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o zaistniałej zmianie poprzez złożenie zgłoszenia aktualizacyjnego. Pamiętaj, że podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego składają zgłoszenie aktualizacyjne w ciągu 14 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana. Dla pozostałych podatników termin wynosi 30 dni.
5. Wybierz podatki
Będziesz musiał również zdecydować, w jakiej formie będziesz płacić podatek dochodowy - karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych czy na tzw. zasadach ogólnych, prowadząc księgę przychodów i rozchodów. Poza tym, jeśli masz być płatnikiem VAT, musisz zarejestrować się dla celów tego podatku najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia sprzedaży towarów lub świadczenia usług w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach VAT. Służy do tego specjalny druk VAT-R. Musisz zapłacić opłatę skarbową w wysokości 170 zł.
6. Zgłoś się do ZUS
W ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej musisz powiadomić o tym ZUS, składając formularz ZUS ZFA, czyli zgłoszenie płatnika składek. Dołączasz do niego kopię decyzji urzędu skarbowego o nadaniu numeru NIP i zaświadczenie urzędu statystycznego o nadaniu numeru REGON. Poza tym musisz wypełnić i złożyć formularze ZUS ZUA i ZUS ZZA, czyli zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Jeśli będziesz zatrudniał pracowników, musisz w ciągu 7 dni od ich zatrudnienia zgłosić ich do ubezpieczeń.