Wstępne porozumienie z Iranem uzgodnione! Wielkie szanse na podpis?

USA blisko porozumienia z Iranem? Biały Dom mówi o 80-85 proc. szans na sukces

Administracja prezydenta Donalda Trumpa poinformowała dziś, 12 czerwca dziennikarzy, że uzgodniono już tekst wstępnego porozumienia z Iranem. Według przedstawiciela Białego Domu obie strony są bardzo blisko zawarcia umowy, choć formalnie negocjacje jeszcze się nie zakończyły. Jeszcze rano amerykański urzędnik oceniał szanse na podpisanie dokumentu na około 75 procent. Kilka godzin później mówił już o prawdopodobieństwie wynoszącym 80-85 procent. Najważniejszym elementem planowanego porozumienia jest kwestia irańskiego programu nuklearnego. Według strony amerykańskiej Iran miałby zgodzić się na demontaż programu jądrowego oraz przekazanie wzbogaconego uranu. Materiał ten miałby zostać zniszczony, a następnie wywieziony z kraju. Amerykanie podkreślają, że Teheran miałby również zobowiązać się bezterminowo do niepozyskiwania broni jądrowej. To jeden z warunków, na których szczególnie zależało prezydentowi Trumpowi.

Drugim ważnym punktem porozumienia jest otwarcie cieśniny Ormuz. To jeden z najważniejszych szlaków transportu ropy naftowej na świecie. W ostatnich miesiącach napięcia w regionie powodowały obawy o bezpieczeństwo żeglugi i dostaw surowców energetycznych. Porozumienie ma opierać się na czterech filarach. Są to: otwarcie cieśniny Ormuz, likwidacja irańskiego programu nuklearnego, utrzymanie długoterminowego pokoju w regionie oraz stworzenie systemu kontroli i inspekcji, który pozwoli sprawdzać, czy Iran wywiązuje się z podjętych zobowiązań. W zamian Iran miałby stopniowo otrzymywać korzyści gospodarcze. Chodzi przede wszystkim o łagodzenie sankcji i ponowne włączenie kraju do światowej gospodarki. Biały Dom stanowczo zaprzecza jednak informacjom, jakoby Teheran miał otrzymać miliardy dolarów już w momencie podpisania dokumentu.

Po podpisaniu memorandum miałby rozpocząć się 60-dniowy etap szczegółowych negocjacji technicznych

– Irańczycy nie dostają niczego w momencie podpisania porozumienia ani podczas negocjacji. Otrzymują korzyści ekonomiczne za wykonanie swoich zobowiązań – powiedział przedstawiciel administracji USA. Jak podkreślił, konstrukcja umowy ma zabezpieczać interesy Stanów Zjednoczonych. – Nie ufam, że dotrzymają umowy. Ufam natomiast, że skonstruowaliśmy ją w taki sposób, że nie dostaną swoich korzyści, dopóki my nie otrzymamy naszych – stwierdził. Po podpisaniu memorandum miałby rozpocząć się 60-dniowy etap szczegółowych negocjacji technicznych. W tym czasie strony ustalałyby sposób likwidacji programu nuklearnego, procedury kontroli oraz zasady wywozu materiałów rozszczepialnych.

Amerykański urzędnik przekazał także, że najwyższy przywódca Iranu Modżtaba Chamenei jest zadowolony z obecnego przebiegu rozmów. Według jego informacji szerokie poparcie dla umowy ma istnieć zarówno wśród irańskich władz cywilnych, jak i wojskowych. W rozmowach pojawia się również kwestia stanowiska Izraela. Część izraelskich polityków wyraża obawy dotyczące planowanego porozumienia. Administracja USA przekonuje jednak, że po zapoznaniu się z pełnymi zapisami dokumentu izraelskie władze powinny uznać go za bezpieczny. Na razie nie podano daty ani miejsca podpisania porozumienia. Jednym z rozważanych wariantów jest organizacja spotkania w Europie. Jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, może to być jedno z najważniejszych porozumień między Waszyngtonem a Teheranem od wielu lat.