Pokojowa Nagroda Nobla 2026. Kim jest Navanethem „Navi” Pillay?
85-letnią prawniczkę wyróżniono za wieloletnią działalność na rzecz pokoju oraz przestrzegania prawa międzynarodowego. Jak przekazał przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Jørgen Watne Frydnes, laureatka konsekwentnie dążyła do pociągania państw i ich przywódców do odpowiedzialności. Komitet podkreślił również, że swoją działalnością dawała nadzieję ofiarom przemocy i konfliktów, a przez całą karierę kierowała się silnym poczuciem moralności.
Navanethem Pillay przyszła na świat w Durbanie w Republice Południowej Afryki, w rodzinie o indyjskich korzeniach. Jako prawniczka sprzeciwiała się apartheidowi i broniła między innymi Nelsona Mandeli. W kolejnych latach pełniła funkcję sędzi Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy oraz Międzynarodowego Trybunału Karnego. Była również Wysoką Komisarz ONZ do spraw Praw Człowieka. Odegrała ważną rolę w wydaniu przełomowego orzeczenia dotyczącego ludobójstwa w Rwandzie, w którym uznano, że gwałty i przemoc seksualna mogą stanowić zbrodnię ludobójstwa. Przyczyniła się także do rozwoju praktyki ścigania osób podżegających do ludobójstwa za pośrednictwem propagandy.
W ostatnim czasie Pillay przewodniczyła Komisji Śledczej ONZ ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich. W ubiegłym roku komisja opublikowała raport, w którym stwierdziła, że Izrael dopuścił się ludobójstwa w Strefie Gazy. Władze Izraela odrzuciły te ustalenia, określając raport jako „skandaliczny”.
Komitet Noblowski uzasadnia decyzję. "Ofiary nadużyć doczekują się sprawiedliwości"
Norweski Komitet Noblowski zwrócił uwagę na znaczenie prawa międzynarodowego w rozwiązywaniu konfliktów oraz zapewnianiu sprawiedliwości ofiarom zbrodni.
- W czasach, gdy rośnie liczba wojen i konfliktów, a sędziowie i instytucje prawa międzynarodowego są przedmiotem ataków politycznych, Komitet Noblowski pragnie przypomnieć, że zdolność do rozwiązywania konfliktów bez użycia siły lub przemocy zależy od międzynarodowej praworządności. Międzynarodowy system prawny, w ramach którego zbrodniarze wojenni są pociągani do odpowiedzialności, a ofiary nadużyć doczekują się sprawiedliwości, stanowi warunek wstępny dla pokojowego świata – napisał Komitet Noblowski.
Przyznanie nagrody Pillay spotkało się z pozytywną reakcją Biura Praw Człowieka ONZ, które doceniło jej wieloletnią pracę na rzecz ochrony praw człowieka.
– To wspaniała wiadomość – potrzebujemy więcej poświęcenia i zaangażowania w sprawę praw człowieka – powiedziała dziennikarzom w Genewie Shabia Mantoo, rzeczniczka Biura Praw Człowieka ONZ.
Pokojowa Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901 roku. W tegorocznej edycji zgłoszono łącznie 287 kandydatur, w tym 208 osób oraz 79 organizacji.
Podcasty
Playlisty tematyczne
