Uderzenia gorąca i nocne poty są powszechnie kojarzonymi objawami menopauzy. I znaczą dużo więcej niż po prostu dyskomfort. Dla wielu kobiet to realny problem zdrowotny, wpływający na samopoczucie, codzienne funkcjonowanie i jakość życia. Często towarzyszy im przyspieszone bicie serca, wzrost ciśnienia tętniczego, uczucie niepokoju.
Gdy wewnętrzny termostat źle działa
Objawy te, określane jako VMS (vasomotor symptoms), czyli objawy wazomotoryczne , inaczej naczynioruchowe, są powiązane z estrogenem, hormonem płciowym, którego poziom w tym okresie spada. Odpowiada on m.in. za pracę ośrodka termoregulacji w mózgu, zlokalizowanego w podwzgórzu. Kiedy estrogenu brakuje, ten wewnętrzny „termostat” zaczyna wariować i wysyła fałszywe sygnały, że ciało się przegrzewa i trzeba je schłodzić. W efekcie pojawia się fala ciepła, rozszerzenie naczyń krwionośnych i obfite pocenie. Uderzenia gorąca mogą zdarzać się wielokrotnie w ciągu dnia, a przez nocne poty kobiety budzą się w mokrej piżamie i pościeli.
Naukowcy odkryli, że kluczową rolę w termoregulacji naszego ciała odgrywają neurony KNDy, zlokalizowane w podwzgórzu. Aby utrzymać równowagę termiczną, potrzebna jest równowaga między estrogenem a neurokininą B – neuroprzekaźnikiem odpowiedzialnym za wysyłaniem sygnałów cieplnych. Gdy poziom estrogenów spada, równowaga zostaje zaburzona, neurony KNDy instensyfikują sygnały, co prowadzi do fałszywego odczucia przegrzania. Zarejestrowane w ostatnim czasie terapie niehormonalne działają bezpośrednio na źródło problemu – blokują receptory neurokininy B w mózgu, co ogranicza liczbę i nasilenie objawów.
Mgła mózgowa i problemy z seksem
Oczywiście każdy organizm jest inny i każda kobieta będzie inaczej doświadczać objawów menopauzy. Jedne przejdą przez nią prawie niezauważalnie, inne będą ich doświadczać w sposób bardzo bolesny – i fizycznie, i psychicznie. U wielu kobiet pojawiają się zaburzenia metaboliczne, przyrost masy ciała, spadek gęstości mineralnej kości, bóle głowy (w tym migreny), bóle stawów, zmiany w kondycji skóry i włosów. Częstym objawem jest tzw. mgła mózgowa, czyli trudności z koncentracją i pamięcią. Niemniej uciążliwe są dolegliwości z obszaru zdrowia intymnego, jak suchość, pieczenie i podrażnienie pochwy, ból podczas stosunków, nawracające infekcje układu moczowo-płciowego, częste uczucie parcia na pęcherz.
Pomoc z apteki
W okresie menopauzy ogromne znaczenie ma styl życia. W diecie warto uwzględnić fitohormony, czyli związki roślinne o budowie zbliżonej do ludzkich estrogenów, obecne m.in. w soi, siemieniu lnianym czy czerwonej koniczynie. Wprowadź regularną aktywność fizyczną, techniki relaksacyjne oraz dbałość o higienę snu. Zadbaj, by w twojej diecie nie zabrakło wapnia, suplementuj witaminę D.
Możesz także szukać suplementów zawierających: *
- wyciąg z nasion soi, który może łagodzić uderzenia gorąca, zmniejszyć nocną potliwość i regulować zaburzenia snu, a także chronić przed nadmierną utratą masy kostnej czy zapobiegać rozwojowi raka sutka, wyciąg z pluskwicy groniastej, który działa na uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia nastroju oraz zmiany zanikowe pochwy. Pomaga w przebiegu osteoporozy,
- lignany lniane łagodzą uderzenia gorąca, nocne poty oraz obniżają podwyższony poziom cholesterolu,
- wyciąg z szyszek chmielu działa uspokajająco, co pomaga wyciszyć organizm przy zaburzeniach snu i nadpobudliwości.
Jedną z uporczywych dolegliwości menopauzalnych jest suchość pochwy. Lekarz może przepisać ci na to lek. Znajdziesz też w aptece preparaty bez recepty w postaci maści, globulek lub żeli. Zawierają one kwas hialuronowy i mlekowy.
Męski problem wieku średniego
Z wiekiem nie tylko kobiety tracą hormony płciowe, ten proces dotyczy także mężczyzn. One mają menopauzę, u mężczyzn spadek stężenia męskich hormonów płciowych, testosteronu, określa się jako andropauzę. I chociaż wciąż trwają spory o nazewnictwo (niektórzy eksperci andropauzę nazywają „menopauzą z wąsami”), jedno nie ulega wątpliwości: u obu płci niedobór hormonów płciowych wiąże się z wieloma przykrymi dolegliwościami.
Nie u każdego te zmiany przebiegają jednakowo, u jednych prawie niezauważanie, u innych są na tyle uciążliwe, że wymagają terapii.
Dla mężczyzn jednym z najbardziej dokuczliwych objawów hipogonadyzmu, (niedostateczne wytwarzanie hormonów płciowych) są zaburzenia w sferze seksualnej, zwłaszcza trudności z osiągnięciem erekcji. Nie tylko wiek stanowi tu główną przyczynę. Andropauzę przyspiesza styl życia – brak aktywności fizycznej, niewłaściwa, zbyt kaloryczna, zbyt tłusta dieta i nadwaga oraz otyłość, szczególnie trzewna (w okolicach brzucha), niektóre choroby ogólnoustrojowe, jak np. cukrzyca typu 2, zespoły metaboliczne. Bezsenność, depresja, zmniejszanie masy kostnej, zaburzenia sercowo-naczyniowe – to kolejne objawy andropauzy.
Nierzadko jest tak, że choroby ogólnoustrojowe przyczyniają się do zmniejszanie poziomu hormonów płciowych, a z kolei spadek tych hormonów zwiększa ryzyko niedostatecznego wytwarzania testosteronu.
Dlatego - uważają eksperci - należy częściej oznaczać poziom hormonów płciowych u mężczyzn, szczególnie u tych z nadwagą, otyłością czy zaburzeniami w przemianie materii, by w porę rozpocząć leczenie. Od niedawna do refundacji wszedł testosteron, który lekarz może zalecić przy szczególnie uporczywych objawach, również tych dotyczących sfery intymnej.
Gwiazdy o menopauzie
Halle Berry (60 l.), amerykańska aktorka filmowa, laureatka Oscara dla najlepszej aktorki za rolę w „Czekając na wyrok”. Za rolę w filmie „Kariera Dorothy Dandridge” otrzymała Emmy i Złoty Glob:
- Przestańmy milczeć na temat menopauzy. Chcę, żeby kobiety poczuły, że mogą dzielić się swoimi doświadczeniami i przestały odczuwać wstyd. Starzenie się to naturalny etap, który niesie ze sobą doświadczenie, mądrość i szansę na odkrywanie swoich pasji.
Brookie Shields (61 l.), amerykańska aktorka, modelka i producentka, którą pamiętamy m.in. z „Błękitnej laguny” i „Sahary”:
- Nie zamierzam trafiać za margines, sami sobie tam idźcie! W tym wieku nie jesteśmy „tylko w okresie menopauzy”. To wszystko, co się dzieje z naszym ciałem, bywa przerażające i krępujące, ale dlaczego o tym nie rozmawiać? To część tego wieku, ale to nie jedyna rzecz, która nas definiuje.
Naomi Watts (58 l.), brytyjska aktorka i producentka filmowa. Do jej najbardziej znanych ról należą występy w horrorze „The Ring”, superprodukcji „King Kong”, a także w filmie „Niemożliwe” i nagrodzonym Oscarem „Birdman”:
- Menopauza nie oznacza przejścia w stronę cienia. Wreszcie mogę chodzić spać o 21.30 bez wyrzutów sumienia. Już nie muszę udowadniać swojej wartości. Czuję się bardziej pogodzona ze sobą i swoimi wyborami
Meryl Streep (79 l.), wybitna amerykańska aktorka znana nie tylko z filmów „Diabeł ubiera się u Prady” czy „Mama mia”. Zdobyła aż 3 Oskary – za „Wybór Zofii”, „Sprawę Kramerów” i „Żelazną damę”, a aż 18 razy była do nich nominowana:
– Pewnego dnia budzisz się i zdajesz sobie sprawę, że twoja młodość minęła, ale wraz z nią odchodzą niepewność, pośpiech i potrzeba zadowalania innych... Odkrywasz, że piękno nigdy nie tkwiło w naszej skórze, ale w historii, którą nosimy w sobie. Menopauza to po prostu nowy etap w życiu kobiety, który też można dobrze przeżyć.