Przełomowe odkrycie polskich naukowców! Znaleźli to w Górach Świętokrzyskich

Wielkie odkrycie polskich naukowców. W Górach Świętokrzyskich odsłonili tajemnice początków zwierząt lądowych

Niezwykłe odkrycie naszych naukowców! Badacze z Państwowego Instytutu Geologicznego–Państwowego Instytutu Badawczego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego odkryli w Górach Świętokrzyskich najstarsze znane ślady poruszania się kręgowców po lądzie. Liczące ponad 400 milionów lat skamieniałości dowodzą, że pierwsze próby opuszczenia środowiska wodnego podjęły ryby dwudyszne – aż 10 milionów lat wcześniej niż najstarsze w pełni lądowe czworonogi, czyli tetrapody. Odkrycia dokonali dr hab. Piotr Szrek, Katarzyna Grygorczyk, dr Sylwester Salwa, dr Patrycja Dworczak oraz prof. Alfred Uchman. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Scientific Reports.

ZOBACZ TEŻ: Co naprawdę Sławosz Uznański-Wiśniewski jadł w kosmosie? Kucharz Mateusz przygotował menu. Bezwzględne obostrzenia

Ryby dwudyszne - "żywe skamieniałości" sprzed milionów lat

Historia ewolucyjna ryb dwudysznych sięga około 415 mln lat, a ich budowa przez ten czas uległa jedynie nieznacznym zmianom, co czyni je tzw. „żywymi skamieniałościami”. Współcześnie spotykane gatunki, m.in. z rodzaju Protopterus, potrafią przemieszczać się po lądzie w poszukiwaniu wody i przetrwać w wysychających zbiornikach, zakopując się w mule i zapadając w letarg. Nowo opisane tropy, nazwane Reptanichnus acutori („czołgający się pionier”), odkryto w latach 2020–2021 w rejonie wsi Ujazd i Kopiec, w opuszczonych kamieniołomach piaskowców. To nie były jedynie odciski płetw – zachowały się ślady wleczenia ciała, odciski tułowia, ogona, a nawet pyska, którym ryba „kotwiczyła się” w podłożu, by podciągnąć resztę ciała. Perfekcyjny stan zachowania zapewniła warstwa pyłu wulkanicznego (tufitu), która niemal natychmiast przykryła świeże ślady, chroniąc je przed zniszczeniem.

Dowód na wcześniejsze „testy” życia na lądzie

Analiza i skanowanie 3D skamieniałości, w połączeniu z eksperymentami z afrykańskimi rybami dwudysznymi Protopterus annectens, pozwoliły ustalić, że ślady z Gór Świętokrzyskich niemal dokładnie odpowiadają tropom pozostawianym przez współczesnych przedstawicieli tej grupy podczas pełzania po odsłoniętym podłożu. – Odkryte przez nas ślady to dowód, że kręgowce podejmowały próby poruszania się po lądzie około 10 milionów lat wcześniej, niż czynili to pierwsi tetrapodzi – podkreśla dr hab. Piotr Szrek. Badacze zauważyli, że ryby z wczesnego dewonu niemal zawsze wbijały pysk w osad, przechylając go w lewo. Z 35 analizowanych śladów aż 100% wykazywało lewostronne ułożenie, co sugeruje przewagę prawej półkuli mózgu. To najstarszy znany przykład lateralizacji u kręgowców.