Matura polski rozszerzony 2026. Jaki temat na maturze z polskiego? Te lektury to must-have

Jakie tematy były na maturze rozszerzonej z polskiego w poprzednich latach (2024-2025)?

Analiza arkuszy z minionych lat pokazuje wyraźny trend: CKE stawia na zagadnienia teoretycznoliterackie. Pytania nie dotyczą już tylko prostych motywów, ale skupiają się na tym, jak utwór jest zbudowany i jaką funkcję pełnią w nim konkretne zabiegi. Oto tematy, z którymi mierzyli się maturzyści.

Matura 2025 (termin główny):

• Temat 1: Relacje między tekstami (intertekstualność) i ich funkcje w utworze literackim. Należało odwołać się do Antygony w Nowym Jorku Janusza Głowackiego.
• Temat 2: Konwencja oniryczna (senna) jako sposób kreowania świata przedstawionego i jej rola w tworzeniu znaczeń dzieła.

Matura 2024 (termin główny):

• Temat 1: Synkretyzm w literaturze i jego rola w utworach.
• Temat 2: Sposoby kreowania przestrzeni w utworach literackich i funkcja takiej kreacji. W poleceniu wskazano na opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe Brunona Schulza.

Jak widać, kluczowe jest operowanie takimi pojęciami jak konwencja, funkcja, kreacja, synkretyzm czy aluzja.

Lektury, które trzeba było znać na maturze z polskiego

Na poziomie rozszerzonym nie wystarczy znajomość lektur z podstawy. Arkusze wymagają odwołań do tekstów z listy rozszerzonej, które często są bardziej wymagające filozoficznie lub koncepcyjnie. W ostatnich latach bezpośrednio lub pośrednio kluczowe okazały się:

• Antygona w Nowym Jorku (Janusz Głowacki)
• Sklepy cynamonowe (Bruno Schulz)
• Szewcy (Stanisław Ignacy Witkiewicz)
• Mistrz i Małgorzata (Michaił Bułhakow)
• Hamlet (William Szekspir)
• Nie-Boska Komedia (Zygmunt Krasiński)

Oprócz tego niezbędna jest biegłość w całej liście lektur obowiązkowych, aby swobodnie dobierać przykłady.

W galerii poniżej zobaczysz, jak wyglądał arkusz maturalny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym 2025

Co warto znać na maturę z polskiego 2026? Możliwe kierunki i pewniaki

Bazując na dotychczasowych tematach i wymaganiach CKE, można przewidzieć, że egzamin w 2026 i kolejnych latach będzie podążał podobną ścieżką. Zamiast zgadywać konkretny motyw, skup się na zrozumieniu uniwersalnych zagadnień i narzędzi literackich.

Możliwe koncepcje w przyszłych tematach

• Groteska i jej funkcje w kreowaniu obrazu świata (np. na podstawie Szewców, Tanga, opowiadań Mrożka).
• Rola i typy narratora oraz ich wpływ na odbiór dzieła.
• Poglądy filozoficzne epoki (np. egzystencjalizm, stoicyzm) i ich odzwierciedlenie w kreacji bohaterów i świata przedstawionego.
• Różne sposoby funkcjonowania motywu utopii i antyutopii w literaturze.
• Konflikt tragiczny i jego realizacje w dziełach z różnych epok (od antyku po współczesność).

Twoja lista lektur "must have" na rozszerzenie

Aby czuć się pewnie z każdym tematem, upewnij się, że doskonale znasz poniższe teksty z listy rozszerzonej. Są one na tyle uniwersalne, że można je wykorzystać w wielu kontekstach:

• Homer, Odyseja (fragmenty)
• Platon, Państwo (fragmenty)
• Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty)
• William Szekspir, Hamlet
• Juliusz Słowacki, Lilla Weneda
• Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia
• Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa
• Franz Kafka, Proces (fragmenty)
• Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata
• Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy
• Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe (wybrane opowiadania)
• Tadeusz Konwicki, Mała apokalipsa

Pamiętaj, że matura rozszerzona premiuje nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim umiejętność jej wykorzystania. Ćwicz pisanie wypracowań, analizuj funkcje, a nie tylko treść, a żaden temat Cię nie zaskoczy.