- Na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie, jesienią na terenie województwa małopolskiego przeprowadzono akcję eliminacji inwazyjnej gęsiówki egipskiej. W jej wyniku na kilkunastu zbiornikach wodnych odstrzelono łącznie 28 osobników.
- Gęsiówka egipska to inwazyjny gatunek obcy, który jest bardzo agresywny wobec rodzimych ptaków, konkurując z nimi o pokarm i miejsca lęgowe. Przenosi również choroby, m.in. ptasią grypę, i powoduje straty w uprawach.
- Działania, polegające na humanitarnym odstrzale ptaków przez specjalistów, zostały uznane za sukces. W przyszłości zaleca się kontynuację działań, najlepiej w sezonie lęgowym i w koordynacji z innymi województwami.
Gęsiówka egipska wyeliminowana z Małopolski. Stwarzała zagrożenie dla rodzimych gatunków
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie zleciła przeprowadzenie działań zaradczych wobec inwazyjnego gatunku, jakim jest gęsiówka egipska. Działania te, polegające na eliminacji ptaków ze środowiska, są zgodne z ustawą o gatunkach obcych i stanowią odpowiedź na rosnące zagrożenie dla rodzimej fauny i flory. Akcja była realizowana na podstawie zamówienia publicznego i objęła łącznie 28 osobników.
Gęsiówka egipska (Alopochen aegyptiaca) nie bez powodu znalazła się na liście inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla całej Unii Europejskiej. Jest to gatunek o niezwykle silnej ekspansywności, który w brutalny sposób wpływa na ekosystem. Jak czytamy w komunikacie RDOŚ, jej negatywne oddziaływanie jest wielowymiarowe. Przede wszystkim, ptak ten wykazuje skrajnie agresywne zachowania terytorialne.
Poprzez agresywne zachowania w stosunku do innych gatunków ptaków np. topienie, przeganianie innych ptaków od miejsc gniazdowania i zajmowanie ich gniazd zmusza je do opóźnienia rozpoczęcia okresu lęgowego, zwiększając tym samym ryzyko niepowodzenia. To w konsekwencji prowadzi do drastycznych spadków liczebności rodzimych gatunków, zwłaszcza ptaków wodnych. Ponadto, gęsiówka egipska krzyżuje się z innymi przedstawicielami rodziny kaczkowatych, co stanowi zagrożenie hybrydyzacji dla lokalnych populacji. To jednak nie koniec listy zagrożeń. Ptaki te są nosicielami groźnych patogenów, w tym wirusa ptasiej grypy (szczepy H5N2 i H5N8) oraz salmonelli, co stwarza realne niebezpieczeństwo dla ferm drobiu. Negatywny wpływ odczuwalny jest także w rolnictwie, gdzie gęsiówki żerują na uprawach zbóż, kukurydzy czy ziemniaków, a także zanieczyszczają odchodami tereny rekreacyjne.
Akcja na 11 zbiornikach. Odstrzelili 28 sztuk gęsiówki
Działania zaradcze, przeprowadzone przez firmę MR Consulting, trwały od 25 września do 17 listopada 2023 roku. Objęły one 11 wytypowanych zbiorników wodnych w województwie małopolskim, m.in. w gminach Niepołomice, Kęty, Oświęcim, Zator i Wieliczka, w tym na obszarach Natura 2000. Eliminacja ptaków odbywała się wyłącznie poprzez humanitarny odstrzał z broni myśliwskiej, prowadzony przez specjalistów z uprawnieniami do polowania. Nad każdym strzałem czuwał ornitolog, który weryfikował cel, aby uniknąć pomyłki.
Jak podaje RDOŚ, proces był skrupulatnie zaplanowany. Po odstrzale tusze były natychmiast podejmowane z terenu, często przy użyciu psa aportującego lub pontonu, a następnie znakowane i przekazywane do utylizacji. W sumie udało się wyeliminować 28 osobników, w tym 5 na żwirowni w Marszowicach i po 6 na żwirowni w Podolszu oraz zbiorniku Ślepowron. Mimo sukcesu akcji, specjaliści wskazują na trudności. Płochliwość ptaków oraz ich duża mobilność poza sezonem lęgowym utrudniały działania. Konieczna jest dalsza obserwacja i koordynacja działań z sąsiednimi województwami, aby skutecznie ograniczyć populację tego inwazyjnego gatunku.