Referendum w Gliwicach nie będzie. Sprawa znajdzie finał w prokuraturze?
Organizatorzy chcieli doprowadzić do przedterminowego odwołania prezydent Gliwic Katarzyny Kuczyńskiej-Budki. Zebrali tysiące podpisów i wydawało się, że mieszkańcy miasta będą mogli ponownie udać się do urn. Wszystko zmieniło się po szczegółowej kontroli dokumentów przez katowicką delegaturę Krajowego Biura Wyborczego.
Wyniki weryfikacji okazały się druzgocące dla inicjatorów referendum. Spośród 18 075 przedstawionych podpisów zaledwie 11 019 uznano za prawidłowe. Tymczasem do zarządzenia referendum niezbędne było uzyskanie poparcia co najmniej 12 716 uprawnionych mieszkańców.
Ostatecznie zakwestionowano aż 7056 podpisów, czyli 39,04 proc. wszystkich zgłoszonych. Do osiągnięcia wymaganego progu zabrakło 1697 ważnych podpisów.
Komisarz wyborczy odrzucił wniosek o przeprowadzenie głosowania. Na tym jednak sprawa się nie kończy. W poniedziałek, 16 listopada, katowicka delegatura KBW ma skierować do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Dokument został podpisany przez komisarza wyborczego już w piątek.
245 nieżyjących osób na listach poparcia. Najstarszy przypadek sięga 2010 roku
Największe poruszenie wywołało jednak to, co urzędnicy odkryli podczas sprawdzania danych osobowych.
Na listach poparcia dla referendum znalazły się numery PESEL należące do 245 osób, które zmarły jeszcze przed rozpoczęciem inicjatywy referendalnej.
Co więcej, wśród ujawnionych przypadków znalazła się osoba, która nie żyje od 2010 roku, czyli od 16 lat. Kontrola wykazała także, że wśród danych osób zmarłych odnotowano 12 przypadków podwójnego i jeden przypadek potrójnego udzielenia rzekomego poparcia.
To właśnie te ustalenia wzbudziły szczególne podejrzenia komisarza wyborczego. W jego ocenie skala wykrytych nieprawidłowości wskazuje na możliwość zbierania podpisów w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o referendum lokalnym.
Ustalenie, w jaki sposób dane zmarłych osób trafiły na listy, będzie należało do organów ścigania. Samo ujawnienie takich wpisów nie oznacza jeszcze, że konkretna osoba dopuściła się przestępstwa.
Tysiące błędnych podpisów. Lista nieprawidłowości jest długa
Dane zmarłych osób to tylko część problemów wykrytych podczas kontroli dokumentacji referendalnej.
Urzędnicy stwierdzili również, że 2110 wpisów dotyczyło osób niemających praw wyborczych na terenie Gliwic. W kolejnych 729 przypadkach odnotowano wielokrotne udzielenie poparcia przez tę samą osobę.
Najliczniejszą kategorię zakwestionowanych wpisów stanowiły jednak błędne lub niepełne adresy zamieszkania. Takich przypadków było 2850.
Ponadto wykryto 514 wpisów z nieprawidłowymi, niekompletnymi lub nieczytelnymi numerami PESEL oraz 330 przypadków braku wyborcy w Centralnym Rejestrze Wyborców.
Wśród pozostałych uchybień znalazły się między innymi nieczytelne dane osobowe, nieprawidłowe daty udzielenia poparcia i brak wymaganych informacji.
Skala błędów sprawiła, że wniosek referendalny nie spełnił ustawowych warunków.
Organizatorzy referendum nie zgadzają się z decyzją. Zapowiadają walkę
Inicjatorzy referendum nie zamierzają jednak pogodzić się z rozstrzygnięciem komisarza wyborczego. Za przeprowadzenie głosowania odpowiadało Stowarzyszenie GLIWICE2026, na którego czele stoi mecenas Robert Dopierała.
Przedstawiciele stowarzyszenia zgłaszali zastrzeżenia już podczas kontroli dokumentów. Ich wątpliwości dotyczyły przede wszystkim sposobu kwalifikowania podpisów zawierających nieścisłości w adresach zamieszkania.
Zależy nam na pełnym wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości, niezależnie od tego, jakie będą wyniki ich sprawdzenia. Komisarz Wyborczy odmówił jednak ponownej weryfikacji, przyjmując stanowisko, że podpisy raz sprawdzone nie powinny być badane ponownie. W rezultacie zakwestionowano 2850 podpisów, odmówiono ich ponownego sprawdzenia, a następnie stwierdzono, że do wymaganej liczby zabrakło 1697 podpisów. Właśnie dlatego sprawa trafi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - czytamy w oświadczeniu organizatorów.
Komisarz wyborczy nie podzielił ich argumentów. W uzasadnieniu wskazano, że przedstawiciele inicjatywy mieli możliwość uczestniczenia w procesie weryfikacji i obserwowania działań urzędników.
Na obecnym etapie referendum nie zostało zarządzone. Zapowiedziana skarga oznacza jednak, że spór dotyczący prawidłowości weryfikacji podpisów może mieć dalszy ciąg.
Tajemniczy muzyk podbija gliwicki rynek:
Nie tylko Gliwice. Kolejne referendum z zawiadomieniem do prokuratury
Gliwice nie są jedynym miastem województwa śląskiego, w którym inicjatywa referendalna zakończyła się poważnymi problemami na etapie weryfikacji podpisów.
Podobne zawiadomienia dotyczące nieprawidłowości trafiały wcześniej do prokuratury w związku z inicjatywami referendalnymi w Bytomiu, Będzinie i Chorzowie.
Teraz do tego grona dołączają Gliwice. W tym przypadku szczególną uwagę zwraca jednak liczba ujawnionych danych osób zmarłych. To, czy doszło do fałszowania podpisów, a jeśli tak, kto ponosi za to odpowiedzialność, będą musieli ustalić śledczy.