Sucha skóra u dziecka. Jak o nią dbać, gdy w domu grzeją już kaloryfery?

• Suche powietrze i ogrzewanie mogą nasilać szorstkość, swędzenie i pękanie skóry
• Krótkie kąpiele w letniej wodzie mniej wysuszają skórę niż długie kąpiele w gorącej wodzie
• Gęsty, bezzapachowy krem lub maść nawilżająca zwykle lepiej chronią suchą skórę niż lekki balsam
• Sączenie, ropne krostki, żółte strupy lub gorączka wymagają kontaktu z lekarzem

Dlaczego skóra dziecka przesusza się w sezonie grzewczym?

Sucha skóra u dziecka w sezonie grzewczym najczęściej wynika z suchego powietrza w mieszkaniu i dużych różnic temperatur między chłodem na zewnątrz a ciepłem w domu. Skóra dzieci jest delikatniejsza niż skóra dorosłych i łatwiej traci wodę. Przesuszenie najczęściej widać na policzkach, dłoniach, łydkach i stopach, a także w zgięciach łokci i kolan.

Na początku skóra bywa po prostu szorstka i matowa. Z czasem może się łuszczyć, czerwienić albo swędzieć, a dziecko zaczyna ją drapać. Drapanie uszkadza naskórek, dlatego lepiej działać już wtedy, gdy pojawiają się pierwsze suche miejsca.

Przy suchej skórze dziecka wybieraj krótkie kąpiele w letniej wodzie

Przy suchej skórze nie kąp dziecka w gorącej wodzie ani nie przedłużaj kąpieli. Zwykle wystarczy od 5 do 10 minut w letniej wodzie, aby umyć ciało i nie przesuszać skóry jeszcze bardziej. Gorąca woda i długie moczenie mogą usuwać naturalną warstwę ochronną skóry oraz zwiększać świąd.

Do mycia warto wybierać łagodne, bezzapachowe preparaty przeznaczone do skóry wrażliwej albo suchej. Płyny z intensywnym zapachem, pieniące kule do kąpieli, pachnące mydła i zwykłe żele pod prysznic często podrażniają, choć są oznaczone jako produkty dla dzieci. Nie trzeba też myć całego ciała preparatem myjącym podczas każdej kąpieli. Najwięcej uwagi wymagają dłonie, okolice pieluszkowe lub intymne oraz stopy.

Po kąpieli nie należy energicznie trzeć skóry ręcznikiem. Lepiej delikatnie osuszyć ciało miękkim, bawełnianym ręcznikiem i pozostawić skórę lekko wilgotną. To dobry moment na dalszą pielęgnację.

Czym smarować suchą skórę dziecka, gdy grzeją kaloryfery?

Przy suchej skórze dziecka najlepiej sprawdzają się bezzapachowe emolienty w formie gęstego kremu lub maści. Takie preparaty ograniczają utratę wody przez skórę i wspierają odbudowę jej naturalnej bariery ochronnej. Rzadkie balsamy i mleczka mogą być za lekkie, gdy skóra jest wyraźnie szorstka, pęka lub swędzi.

Preparat warto nakładać zaraz po kąpieli, na lekko wilgotną skórę, a potem ponawiać aplikację, gdy skóra znów staje się sucha. Smarowanie powinno obejmować nie tylko najbardziej czerwone plamy, ale też całe miejsca, które zwykle wysychają, na przykład nogi, ręce i policzki. Kosmetyk rozprowadza się łagodnie po skórze, bez intensywnego wcierania.

Jeśli dziecko ma rozpoznane AZS i lekarz zalecił lek przeciwzapalny do stosowania na zmiany, trzeba trzymać się przekazanych zaleceń. Emolient nie zastępuje takiego leczenia, ale pozostaje ważną częścią codziennej pielęgnacji także wtedy, gdy wysypka chwilowo ustępuje.

Ogrzewanie, ubrania i detergenty mogą nasilać podrażnienie skóry

W domu warto unikać przegrzewania dziecka, bo pot i wysoka temperatura mogą nasilać swędzenie. Łóżko nie powinno stać tuż przy kaloryferze, a do spania lepiej ubrać dziecko w kilka lekkich, przewiewnych warstw niż w jedną bardzo grubą piżamę. Jeżeli powietrze w mieszkaniu jest wyraźnie suche, można używać nawilżacza, pamiętając o jego regularnym czyszczeniu zgodnie z instrukcją producenta.

Ważne są także tkaniny, które mają bezpośredni kontakt ze skórą dziecka. Miękka bawełna zwykle drażni mniej niż wełna, szorstkie materiały i część syntetyków. Nowe ubrania oraz pościel warto wyprać przed użyciem, a do prania wybierać detergent bez substancji zapachowych i barwników.

Przy skórze skłonnej do podrażnień dobrze jest zrezygnować z pachnących płynów do płukania i chusteczek zapachowych do suszarki. Jeśli po użyciu nowego kosmetyku, detergentu lub ubrania pojawią się zaczerwienienie, swędzenie albo pieczenie, odstaw ten produkt lub ubranie i obserwuj skórę dziecka.

Sucha skóra czy AZS? Objawy, których nie warto bagatelizować

Sucha skóra może być jedynym problemem, ale bywa też objawem atopowego zapalenia skóry, czyli AZS. Warto porozmawiać z pediatrą lub dermatologiem, gdy swędzenie jest częste, dziecko budzi się przez nie w nocy, zmiany wracają mimo regularnego natłuszczania albo obejmują duże obszary ciała. Lekarz oceni, czy wystarczy zmiana pielęgnacji, czy potrzebne jest leczenie.

Nie zwlekaj z kontaktem z lekarzem, jeśli pojawią się objawy możliwego zakażenia skóry. Należą do nich sączenie, bolesność, ropne krostki, pęcherzyki, szybko szerzące się zaczerwienienie oraz żółte lub miodowe strupy. Jeśli takim zmianom towarzyszy gorączka albo dziecko wyraźnie gorzej się czuje, skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia.

Najprostszy plan na sezon grzewczy to krótsze kąpiele, łagodne mycie, regularne natłuszczanie i ograniczenie zapachowych produktów, które mogą drażnić. Jeśli przez kilka dni stosujesz tę samą, łagodną pielęgnację, łatwiej zauważysz, co służy skórze dziecka, a co nasila jej podrażnienie.

Źródła:

• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Avoiding Dry Winter Skin in Babies and Toddlers)
• American Academy of Dermatology (In winter, will my child need different eczema skin care?)
• NICE (Atopic eczema in under 12s: diagnosis and management)
• American Academy of Dermatology (Is that eczema or an infection on my child's skin?)
• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Eczema in Babies and Children: Symptoms and Causes)