Wielkanoc 2021. Niedziela Palmowa i inne wielkanocne zwyczaje w Polsce

Pisanki
Autor: PublicDomainPictures/ Pixabay

Wielkanoc 2021 zbliża się wielkimi krokami. Przygotowania do świąt rozpoczyna Wielki Post, a Niedziela Palmowa to już ostatnia prosta. Jakie są jeszcze zwyczaje wielkanocne w Polsce? Jak wygląda Wielkanoc w poszczególnych regionach kraju? Sprawdź jakie tradycje są związane z tym okresem na Śląsku, Kujawach, Mazowszu czy w Małopolsce.

Święta Wielkanocne obfitują w liczne tradycje i zwyczaje ludowe. Część z nich jest kultywowana w całej Polsce. Święcimy pokarmy, malujemy pisanki, zanosimy palmy do kościołów i oblewamy się wodą w Lany Poniedziałek nazywany też Śmigusem-Dyngusem. Jak wygląda Wielkanoc w poszczególnych regionach Polski?

ZOBACZ TEŻ: To jeden z najbardziej rozpoznawalnych Polaków na świecie. Nie uwierzysz z kim się przyjaźnił

Wielkanocne zwyczaje w Polsce. Śląsk

Święta Wielkiej Nocy na Śląsku rozpoczyna Niedziela Palmowa. Niektórzy mieszkańcy kultywują jeszcze tradycje połykania kuleczek poświęconych bazi, które mają chronić przed chorobami i bólem gardła. Z palemek  rolnicy z robią krzyż i wtykają w ziemię w Wielki Czwartek. Ma to chronić pola przed suszą lub powodzią. W trakcie świąt nie wolno też wykonywać żadnych prac w polu - wtedy plony będą urodzajne. Ślązacy wyjątkowo restrykcyjnie podchodzą do ścisłego postu w Wielki Piątek - nie powinni oglądać również telewizji i słuchać radia!

Wielkanocne zwyczaje w Polsce. Kujawy

Zgodnie z tradycją wielkanocną na Kujawach w Wielki Czwartek wieczorem zbierali się chłopcy z glinianymi naczyniami do zarabiania żuru. Zaczynał się zwyczaj wybijania żuru. Był to znak,że post się powili kończy.Kawalerowie rozbijali garnek z zawartością o próg domu, w którym była panna na wydaniu. W Wielki Piątek o świcie gospodyni podnosiła pierzynę i smagała śpiących jeszcze domowników wierzbowymi lub brzozowymi gałązkami, mówiąc, że to za "boże rany". Śmigus-Dyngus to tradycja Wielkanocnego Poniedziałku. Chłopcy chodzili od domu do domu, smagając dziewczęta gałązkami wierzby lub brzozy albo oblewając wodą. Kolejnego dnia następował rewanż - panny oblewały wodą kawalerów.

ZOBACZ TEŻ: Zbliża się Pełnia Robaczego Księżyca 2021 – przygotuj się na zmiany! Kiedy jest pełnia w marcu i dlaczego to czas na miłość?

Wielkanocne zwyczaje w Polsce. Małopolska

W Małopolsce i w samym Krakowie do dzisiaj funkcjonuje mnóstwo zwyczajów i tradycji wielkanocnych, niektóre sięgają aż średniowiecza! W Wielkanocny Poniedziałek odbywa się Emaus. Odpust odbywa się na krakowskim Salwatorze przy klasztorze Sióstr Norbertanek i kościele pw. św. Norberta. To tradycja z XVI w., która nawiązuje do wędrówki Jezusa do Emaus (to w Emaus Zmartwychwstałego po raz pierwszy ujrzeli uczniowie). Przy okazji odpustu pojawiają się kramy z zabawkami, słodyczami i sercami z pierników. Wtorek po świętach to czas zabawy na Rękawce czyli odpust na Kopcu Kraka. Legenda głosi, że został kopiec został usypany z ziemi noszonej przez ludzi w rękawach. W XVII w. bogaci mieszczanie ze szczytu kopca Kraka zrzucali monety, słodycze, owoce, jajka. U stóp wzgórza czekali na te dary ubodzy, żacy i dzieci. Dziś na kopcu Kraka i pobliskim Wzgórzu Lasoty odbywa się średniowieczny festyn. W nocy z wielkanocnej niedzieli na poniedziałek mieszkańców nachodzi Siuda Baba. Czarna od sadzy, bo przez cały rok pilnowania ognia nie wolno jej się było umyć. Według podań, niegdyś we wsi Lednica Góra pod Wieliczką istniała świątynia bogini Ledy. Ku jej czci płonął wieczny ogień, którego strzegła kapłanka. Raz do roku wyruszała na łowy - szukała następczyni. Wybrana panna, której nie udało się wykupić musiała do następnej wiosny pilnować ognia.

Wielkanocne zwyczaje w Polsce. Mazowsze

Na Mazowszu podobnie, jak w Małopolsce tradycji i zwyczajów wielkanocnych jest mnóstwo. Od kurpiowskich palm w Łysych po barabanienie w Iłży pod Radomiem. Jeśli Niedziela Palmowa, to na Kurpiach. Od 1969 roku uroczystościom towarzyszy konkurs na najpiękniejszą palmę. Kurpiowskie charakteryzuje przede wszystkim rozmiar. Ich wysokość zaczyna się od 2 metrów. Powstają na bazie pnia ściętego drzewa – leszczyny albo sosny, a do ozdobienia wykorzystuje się roślinność leśną oraz kwiaty i wstążki z bibuły. Inną tradycją z Mazowsza jest najgłośniejsza msza w roku. W Iłży pod Radomiem Zmartwychwstanie Pańskie celebrowane jest w nocy z soboty na niedzielę. Od północy do 6 rano słychać dźwięk barabanu. Dziesięciu mężczyzn uderza w baraban i przechodzi przez całe miasto aby oznajmiać, że Chrystus zmartwychwstał. Baraban to ogromny bęben turecki używany przez pułki janczarskie oraz oddziały dawnych wojsk polskich. Miedziany kocioł z XVII w. jest wyjmowany raz w roku ze skarbca parafii Najświętszej Marii Panny.

Palma gigant
Najnowsze