Ciało obce w nosie dziecka. Co robić, a czego unikać?

• Katar z jednego nozdrza, zwłaszcza o nieprzyjemnym zapachu, może oznaczać, że w nosie utkwił przedmiot
• Pęseta, patyczek i kolejne próby zwykle zwiększają ryzyko wepchnięcia przedmiotu głębiej
• Jeśli dziecko włożyło do nosa baterię guzikową, jedź z nim od razu na szpitalny oddział ratunkowy
• Jeśli w nosie utkwił mały, gładki przedmiot, można podjąć jedną spokojną próbę jego usunięcia metodą pocałunku rodzica

Przedmiot w nosie dziecka. Objawy nie zawsze pojawiają się od razu

Do nosa dziecka najczęściej trafiają małe przedmioty, na przykład koraliki, kawałki papieru i gąbki, nasiona, fasola lub drobne elementy zabawek. Gdy dorosły widział całe zdarzenie, łatwiej ocenić sytuację. Jeśli jednak dziecko nic nie powiedziało, przedmiot może zostać zauważony dopiero po pojawieniu się dolegliwości.

Typowym sygnałem jest zatkany nos po jednej stronie i wydzielina z jednego nozdrza, zwłaszcza żółtawa, ropna lub nieprzyjemnie pachnąca. Może pojawić się też krwawienie, ból, częste dotykanie nosa albo niechęć do dmuchania. Zwykły katar zazwyczaj dotyczy obu stron nosa, dlatego jednostronne objawy, które nie mijają, warto skonsultować z lekarzem.

Co zrobić, gdy dziecko włożyło coś do nosa?

Najpierw zachowaj spokój i poproś dziecko, by oddychało ustami. Poproś, by nie wciągało powietrza nosem, ponieważ przedmiot może przesunąć się głębiej. Jeśli dziecko jest starsze i współpracuje, a masz pewność, że w nosie nie ma baterii, ostrego ani nieznanego przedmiotu, może spróbować spokojnie wydmuchać nos. W tym czasie zatkaj palcem nozdrze, w którym nie ma przedmiotu.

Przy małym, gładkim przedmiocie można rozważyć jedną próbę metody nazywanej pocałunkiem rodzica. Rodzic szczelnie obejmuje ustami usta dziecka, palcem zatyka nozdrze, w którym nie ma przedmiotu, i wykonuje krótki, zdecydowany wydech do jego ust. Powietrze może wypchnąć przedmiot przez zatkane nozdrze. Nie powtarzaj wielu prób, a gdy przedmiot nie wypadnie, umów pilną konsultację lekarską.

Jeśli przedmiot wystaje przy samym wejściu do nosa, można ostrożnie go wyjąć, ale tylko wtedy, gdy nie trzeba wkładać niczego do nosa ani ciągnąć go na siłę. Dziecko, które płacze, gwałtownie odsuwa głowę lub się wyrywa, nie powinno być przytrzymywane po to, by samodzielnie usuwać przedmiot. W takiej sytuacji bezpieczniej przerwać próbę i zgłosić się po pomoc.

Czego unikać przy ciele obcym w nosie dziecka?

Nie wkładaj do nosa pęsety, patyczków higienicznych, palca, spinacza ani innych narzędzi. Łatwo wtedy wepchnąć przedmiot głębiej, podrażnić śluzówkę lub wywołać krwawienie. Szczególnie trudno chwycić okrągły koralik, który może wymknąć się i przesunąć dalej.

Nie próbuj wypłukiwać przedmiotu wodą, olejem ani solą fizjologiczną. Materiały roślinne, takie jak fasola, groch czy kawałek gąbki, mogą nasiąkać płynem i pęcznieć. Nie warto też czekać kilku dni z nadzieją, że przedmiot sam wypadnie, zwłaszcza gdy nos jest zatkany, boli albo pojawia się wydzielina.

W domu lepiej nie podejmować kolejnych prób, jeśli pierwsza spokojna próba nie pomogła. Kolejne próby wyjęcia przedmiotu mogą nasilić obrzęk nosa i utrudnić lekarzowi jego usunięcie. W gabinecie można obejrzeć nos w dobrym świetle i użyć sprzętu dobranego do rodzaju oraz położenia ciała obcego.

Bateria guzikowa w nosie dziecka wymaga natychmiastowej pomocy

Bateria guzikowa w nosie wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Może szybko uszkadzać śluzówkę nosa i prowadzić do głębokiego oparzenia tkanek, nawet jeśli dziecko na początku nie skarży się na silny ból. Nie próbuj jej wyjmować samodzielnie i nie czekaj na rozwój objawów.

Jeśli podejrzewasz, że dziecko włożyło do nosa baterię, jedź z nim od razu na szpitalny oddział ratunkowy. Pilnej pomocy wymaga też sytuacja, gdy w nosie znajduje się ostry przedmiot, krwawienie jest nasilone, dziecko odczuwa silny ból, ma obrzęk twarzy albo nie wiadomo, co włożyło do nosa. Jeśli dziecko ma trudność w oddychaniu, sinieje, krztusi się lub nie może mówić pełnymi zdaniami, dzwoń pod numer 112 lub 999.

Po wyjęciu przedmiotu obserwuj nos dziecka przez kilka dni

Po skutecznym usunięciu małego przedmiotu może przez krótki czas utrzymywać się lekkie podrażnienie, kichanie lub niewielka domieszka krwi w wydzielinie. Jeśli krwawienie nie ustaje, pojawia się gorączka, ból, cuchnąca wydzielina z jednego nozdrza albo dziecko nadal mówi, że coś zostało w nosie, potrzebna jest konsultacja lekarska. Czasem przedmiot rozpada się na części lub pozostaje niezauważony fragment.

Aby zmniejszyć ryzyko kolejnej sytuacji, trzymaj poza zasięgiem dziecka baterie guzikowe, koraliki, magnesy, drobne elementy zabawek i materiały plastyczne. Warto też sprawdzać zabawki starszego rodzeństwa, ponieważ ich małe części łatwo trafiają w ręce przedszkolaka. Gdy do nosa trafi przedmiot, podejmij tylko jedną spokojną próbę jego usunięcia i wyłącznie wtedy, gdy dziecko współpracuje, a przedmiot nie jest baterią, nie ma ostrych krawędzi i wiadomo, co to jest. Jeśli się nie uda, skorzystaj z pomocy medycznej.

Źródła:

• Royal Berkshire NHS Foundation Trust (Foreign bodies in the nose, child)
• PMC (Efficacy and safety of the “mother’s kiss” technique: a systematic review of case reports and case series)
• NHS Greater Glasgow and Clyde (Foreign body nose)
• Great Ormond Street Hospital (Button batteries – using them safely)
• Pacjent.gov.pl (Pogotowie i numer alarmowy)