Podczas naboru do pierwszej edycji programu do organizatorów wpłynęło prawie 2800 wniosków, co od razu sygnalizowało, że potrzeba tworzenia lokalnych inicjatyw kulturalnych jest w Polsce. Początkowo planowano przyznać 100 grantów, jednak poziom merytoryczny zgłaszanych projektów i ich skala sprawiły, że lista zwycięzców poszerzyła się do 185 pozycji. Wiele z tych projektów jest realizowanych w miejscowościach, w których kultura dotąd była dostępna w ograniczonym zakresie. Dzieci i młodzież po raz pierwszy mają okazję uczestniczyć w profesjonalnych warsztatach artystycznych, spektaklach czy zajęciach filmowych. Instytucje, które wcześniej nie miały środków, aby rozwijać ofertę, zapraszają do współpracy twórców, instruktorów i edukatorów.
Kto może wziąć udział?
W naborze do drugiej edycji Kulturalnego ORLENU o dofinansowanie mogą się ubiegać lokalne instytucje kultury, fundacje, stowarzyszenia oraz organizacje pracujące z dziećmi i młodzieżą, takie jak: domy kultury, pałace młodzieży, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie czy ogniska artystyczne. W centrum uwagi jest przede wszystkim aktywizacja młodych i umożliwianie im kontaktu z kulturą już od najmłodszych lat. Wnioski do drugiej edycji programu będą przyjmowane do 6 marca 2026 r. Następnie rozpocznie się proces weryfikacji zgłoszeń. 30 czerwca 2026 r. jest planowane ogłoszenie listy beneficjentów. Start realizacji projektów objętych wsparciem w ramach drugiej edycji ruszy 1 września 2026 r.
Na co można przeznaczyć grant?
Finansowanie może obejmować prowadzenie warsztatów, wynagrodzenia instruktorów i animatorów, przygotowanie wydarzeń, nagrania dokumentacyjne, zakup materiałów i narzędzi artystycznych, wynajem pomieszczeń, produkcję wydarzeń czy obsługę techniczną. Środki mogą zostać poświęcone także na audiodeskrypcję, tłumaczenie na język migowy, przygotowanie treści z myślą o osobach z niepełnosprawnościami, a także na zakup pomocy sensorycznych. Organizatorzy chcą, aby kultura była dostępna dla wszystkich, niezależnie od barier czy ograniczeń.
Wierzymy, że miejsce zamieszkania nie powinno ograniczać dostępu do kultury. Dzięki naszym programom realnie inwestujemy w rozwój młodych ludzi, dając im przestrzeń do budowania pewności siebie, pasji i relacji społecznych. Dokładnie tak rozumiemy energię jutra.
– podkreśla Sylwia Snopkiewicz, dyrektor wykonawcza ds. sponsoringu ORLEN. Grant może również pokryć koszty związane z transportem uczestników oraz promocji projektów.
Misja programu: Kultura jako narzędzie łączenia ludzi
Idea Kulturalnego ORLENU opiera się na przekonaniu, że kultura jest jednym z kluczowych fundamentów budowania lokalnej wspólnoty. Program ma promować wartości związane z dialogiem, ze współpracą i z wrażliwością na potrzeby drugiego człowieka. Kultura może być rozrywką, ale to także ważne narzędzie rozwoju osobistego, które wzmacnia poczucie tożsamości i buduje otwartość.
W okresie, w którym presja szkolna, media społecznościowe i izolacja często zaburzają równowagę emocjonalną, działania kulturalne mogą się stać dla dzieci i młodzieży przestrzenią twórczości i budowania relacji. Warsztaty, zajęcia artystyczne czy praca z instruktorami pozwalają dzieciom rozwijać wyobraźnię i uczą współdziałania.Program promuje także integrację pokoleniową. W wielu miejscowościach to właśnie starsi instruktorzy, doświadczeni animatorzy czylokalni twórcy stają się mentorami dla młodych, przekazując im wiedzę i rozwijając ich pasje.
Realne przykłady pokazują, jak działa program
Jednym z najpiękniejszych przykładów takiego działania z pierwszej edycji programu jest Bezmiechowa Dolna –niewielka wieś w Bieszczadach. – Dzięki programowi Kulturalny ORLEN mogliśmy zaproponować coś nowego: warsztaty plastyczne i teatralne skierowane do dzieci z terenów wiejskich – mówi Maria Petka-Fundanicz, dyrektorka Biblioteki Publicznej w Lesku. Warsztaty artystyczne, wyjazd na spektakl „Dziewczynka z zapałkami” oraz spotkanie z aktorem Arturem Barcisiem były dla młodych ogromnym przeżyciem i inspiracją na całe życie. Innym miejscem, w którym program przyniósł ogromne efekty, było Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko‑Pomorskiej w Wejherowie. Zorganizowano tam cykl warsztatów teatralnych, w których dzieci tworzyły własne etiudy, przygotowywały scenariusze i poznawały tajniki tworzenia widowiska. – Chcieliśmy wyjść naprzeciw lokalnej społeczności, odejść od wizerunku instytucji skierowanej wyłącznie do specjalistów czy pasjonatów. Zależało nam na wielopokoleniowym otwarciu się na mieszkańców i zaproszeniu do współpracy dzieci, które wnoszą ogrom pozytywnej energii – wyjaśnia Izabela Bukowska, kustoszka muzeum.W Kluczborku powstał natomiast projekt CERAMOMIASTO –wyjątkowa inicjatywa, w ramach której dzieci tworzyły ceramiczne elementymające ozdobić przestrzeń miejską. – Zajęcia ceramiczne uświadomiły nam, jak ogromny potencjał drzemie w dzieciach. To miejsce, które nie tylko rozwija zdolności manualne i wyobraźnię, lecz przede wszystkim buduje poczucie, że ich działania mają realne znaczenie – podkreśla Jarosław Paluch, dyrektor tamtejszego Centrum Kultury. – Uczestnicy czuli dumę, wiedząc, że ich prace będą częścią murali i instalacji w centrum miasta – dodaje. Program Kulturalny ORLEN został objęty honorowymi patronatami ministra kultury i dziedzictwa narodowego oraz ministra edukacji. Jego organizatorami są ORLEN oraz Fundacja ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza. Wszelkie informacje dostępne są na stronie internetowej www.kulturalnyorlen.pl.
Partnerem materiału jest ORLEN
Podcasty
Playlisty tematyczne
