- Polacy akceptują technologiczne modyfikacje ciała, ale stawiają jasne granice.
- Wszczepiane mikrochipy i nanoboty budzą zaufanie, zwłaszcza gdy dotyczą zdrowia.
- Co tak naprawdę sądzą Polacy o cyborgizacji i jakie są obawy?
Badanie dotyczące wszczepiania chipów pod skórę okiem Polaków
W świecie, gdzie granica między człowiekiem a maszyną staje się coraz bardziej zatarta, Centrum HumanTech Uniwersytetu SWPS podjęło się niezwykle istotnego zadania: zbadania postaw Polaków wobec technologicznych modyfikacji ciała, zjawiska nazywanego cyborgizacją. Raport "Czy staniemy się cyborgami?", opracowany przez zespół ekspertów pod kierownictwem dr Konrada Maja, Sylwii Lipińskiej i dr Przemysława Marcowskiego, rzuca światło na złożone i często sprzeczne opinie społeczne dotyczące tego, co jeszcze niedawno wydawało się domeną science fiction.
Badanie, oparte na reprezentatywnej próbie ponad 2200 osób, analizuje akceptację społeczną dla szerokiego spektrum technologii, od tych już istniejących, po wizje przyszłości. Uczestnicy badania oceniali 20 różnych technologii, w tym wszczepialne mikrochipy monitorujące zdrowie, bioniczne oczy z noktowizją, tatuaże z nanocząsteczek, bezpośrednie połączenie mózgu z internetem, transfer świadomości do komputera i terapię genową.
Przez cyborgizację rozumiemy wykorzystanie technologii ingerujących w ciało lub funkcjonowanie człowieka (biotechnologicznych i elektronicznych), w tym implantów, neurotechnologii oraz rozwiązań monitorujących, które mogą zmieniać zdrowie, sprawność lub sposób działania. Akceptacja społeczna wpływa na tempo wdrożeń, zaufanie do instytucji, gotowość do korzystania z usług zdrowotnych, a także na to, jak firmy projektują produkty i jak państwo tworzy ramy prawne
– wyjaśnia współautor raportu psycholog społeczny dr Konrad Maj, kierownik Centrum Innowacji Społecznych i Technologicznych HumanTech Uniwersytetu SWPS.
Polacy godzą się na technologie związane ze zdrowiem
Wyniki badania ujawniają wyraźną hierarchię akceptacji, gdzie technologie związane ze zdrowiem i leczeniem cieszą się największym poparciem. Nanoboty naprawiające komórki, mikrochipy monitorujące zdrowie oraz terapia genowa to rozwiązania, które budzą największe zaufanie i nadzieję na poprawę jakości życia. Z drugiej strony, modyfikacje o charakterze estetycznym, takie jak świecące tatuaże LED, czy też te ingerujące w tożsamość, jak bezpośredni interfejs mózg-internet, spotykają się z większym sceptycyzmem.
Wpływ wieku i płci na postrzeganie chipów
Raport podkreśla istotny wpływ wieku i płci na postrzeganie technologicznych modyfikacji. Młodsi respondenci wykazują większą otwartość na nowinki i częściej mają doświadczenie z modyfikacjami ciała, takimi jak tatuaże i piercing. Starsi podchodzą do tematu z większą rezerwą, choć akceptują technologie poprawiające zdrowie.
Raport ujawnia fascynujący dualizm w podejściu Polaków do cyborgizacji. Choć technologie medyczne (jak nanoboty czy mikrochipy monitorujące) cieszą się najwyższą ogólną akceptacją, diabeł tkwi w demografii. Moją uwagę zwrócił fakt, że akceptacja modyfikacji ciała drastycznie spada wraz z wiekiem.
- zaznacza Katarzyna Hubicz, redaktor naczelna serwisu poradnikzdrowie.pl.
Mężczyźni natomiast wykazują większe zainteresowanie technologiami ułatwiającymi codzienne życie i zwiększającymi wygodę.
Dozwolone, ale pod kontrolą
Polacy generalnie zgadzają się na legalizację technologii ulepszających człowieka, ale pod warunkiem ścisłego nadzoru i wykorzystania ich w celach zdrowotnych. Pełna liberalizacja, pozostawiająca decyzję o modyfikacjach wyłącznie jednostce, ma niewielu zwolenników. Część społeczeństwa opowiada się nawet za całkowitym zakazem takich rozwiązań, szczególnie w przypadku technologii ingerujących w tożsamość i autonomię.
Największe poparcie zyskują rozwiązania o charakterze medycznym i „naprawczym”, natomiast technologie najbardziej inwazyjne, ingerujące w tożsamość i autonomię człowieka, budzą wyraźne obawy
- podkreśla Ewelina Celejewska, Business Unit Director obszaru Zdrowie w Grupa ZPR Media.
Cyborgizacja w oczach Polaków
Cyborgizacja budzi konkretne obawy, zwłaszcza związane z potencjalną przewagą konkurencyjną osób zmodyfikowanych na rynku pracy. Respondenci wskazują na potrzebę regulacji, które zapewnią równy dostęp do technologii i ochronią przed dyskryminacją. W kwestii decyzyjności, respondenci widzą rolę zarówno jednostki, jak i naukowców, a marginalizują rolę instytucji religijnych.
Jak mądrze zarządzać cyborgizacją?
W oparciu o wyniki badania, eksperci z USWPS sformułowali szereg rekomendacji dotyczących przyszłości cyborgizacji w Polsce:
- Równość w pracy: Konieczne są regulacje chroniące przed dyskryminacją zarówno osoby "ulepszone", jak i "nieulepszone".
- Ochrona danych: Należy zapewnić wysokie standardy ochrony danych biometrycznych i zdrowotnych.
- Warstwowe regulacje: Regulacje powinny być dostosowane do różnych rodzajów technologii, z uwzględnieniem ich potencjalnego wpływu na zdrowie, autonomię i tożsamość.
- Bezpieczeństwo: Należy zapewnić bezpieczeństwo technologii, w tym certyfikację, audyty i procedury na wypadek awarii lub cyberataku.
- Edukacja: Potrzebna jest edukacja społeczna, która pomoże rozróżnić między naprawą ciała a zwiększaniem jego wydajności, a także zrozumieć konsekwencje różnych rodzajów modyfikacji.
- Przyszłość w Naszych Rękach: Dialog i Odpowiedzialność
Raport HumanTech stanowi cenne źródło wiedzy na temat postaw Polaków wobec technologicznych modyfikacji ciała. Podkreśla on potrzebę otwartego dialogu i odpowiedzialnego podejścia do rozwoju i wdrażania nowych technologii. Przyszłość cyborgizacji zależy od tego, jak mądrze i odpowiedzialnie będziemy zarządzać tym procesem, uwzględniając zarówno potencjalne korzyści, jak i ryzyka. Decyzje, które podejmiemy dzisiaj, będą miały wpływ na kształt naszego społeczeństwa i na to, co znaczy być człowiekiem w przyszłości.
Poradnikzdrowie.pl jest partnerem medialnym raportu. Pełen raport został wzbogacony o komentarze filozofów, etyków, antropologów i specjalistów od zarządzania. Publikację „Czy staniemy się cyborgami? Raport z badań na temat postaw Polaków wobec technologicznych modyfikacji ciała" można przeczytać tutaj.