Odwrócona hipoteka to nie zawsze to samo. Sprawdź, jak nie pozbawić rodziny prawa do mieszkania

• Analiza prawna wskazuje na kluczową różnicę między odwróconym kredytem hipotecznym a rentą dożywotnią, która decyduje o bezpieczeństwie transakcji
• Spadkobiercy tracą bezpowrotnie prawo do dziedziczenia mieszkania, jeśli senior wybierze rentę dożywotnią od funduszu hipotecznego
• Dane z 2023 roku ujawniają, ile realnie można zyskać na odwróconej hipotece i dlaczego dochód z tego tytułu jest zwolniony z podatku PIT
• Odwrócony kredyt hipoteczny w banku to jedyna forma, która gwarantuje, że senior pozostaje właścicielem nieruchomości do końca swojego życia

Odwrócona hipoteka, czyli dodatkowe pieniądze na emeryturze. Jak to działa?

Odwrócona hipoteka to usługa finansowa przeznaczona dla właścicieli nieruchomości, która pozwala zamienić „zamrożone” w czterech ścianach pieniądze na realny, comiesięczny zastrzyk gotówki. Jest to rozwiązanie uregulowane prawnie Ustawą z dnia 23 października 2014 roku, co gwarantuje jego legalność. Najważniejszą i dającą spokój zasadą jest to, że senior zachowuje prawo do dożywotniego mieszkania w swojej nieruchomości.

Mechanizm ten jest odpowiedzią na częsty, życiowy dylemat wielu starszych osób, które posiadają wartościowe mieszkanie, ale jednocześnie ich świadczenie emerytalne jest niewystarczające. Jak pokazują badania firmy Deloitte, aż 98% polskich emerytów utrzymuje się wyłącznie z emerytur i rent z ZUS. Odwrócona hipoteka staje się więc jednym ze sposobów na poprawę bezpieczeństwa finansowego i uwolnienie kapitału bez konieczności bolesnej sprzedaży domu czy przeprowadzki.

Odwrócony kredyt hipoteczny a renta dożywotnia. Która opcja jest bezpieczniejsza?

Pod pojęciem odwróconej hipoteki kryją się w Polsce dwa rozwiązania, które znacząco się od siebie różnią pod względem prawnym. Pierwsza to odwrócony kredyt hipoteczny, oferowany przez banki, gdzie senior do końca życia pozostaje właścicielem nieruchomości. Druga opcja to tak zwana renta dożywotnia od funduszu hipotecznego, przy której własność mieszkania przechodzi na firmę już w momencie podpisania umowy.

Kluczowa różnica dotyczy bezpieczeństwa transakcji i praw spadkobierców. Banki udzielające odwróconego kredytu podlegają ścisłemu nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, co daje klientowi większą ochronę. Fundusze hipoteczne, oferujące rentę dożywotnią, nie są objęte takimi regulacjami, co może stanowić sygnał alarmowy i wiązać się z większym ryzykiem dla konsumenta.

Ile można zyskać na odwróconej hipotece? Sprawdzamy realne kwoty i wyliczenia

To pytanie, które zadaje sobie każdy zainteresowany: ile gotówki można właściwie zyskać? Wartość świadczenia zależy od wielu czynników, takich jak wiek, płeć czy stan nieruchomości, i zwykle wynosi od 30% do 60% jej rynkowej ceny. Dane z 2023 roku pokazują, że przy średniej wartości mieszkania (przekazywanego w ramach umowy) na poziomie 411 600 zł, miesięczna wypłata wynosiła około 1 033 zł. Jest to kwota stanowiąca odczuwalny dodatek do emerytury, która w tym samym roku wynosiła średnio 3 482,63 zł brutto, a nie jej pełne zastąpienie. Warto też wiedzieć, że dochód z tego tytułu jest całkowicie zwolniony z podatku dochodowego (PIT).

Kto w Polsce decyduje się na odwróconą hipotekę? Poznaj profil i motywacje seniorów

Z odwróconej hipoteki najczęściej korzystają osoby w wieku od 75 do 80 lat, często samotne i bez bliskich, którym mogłyby przekazać majątek. Główną motywacją są problemy finansowe i chęć zapewnienia sobie spokojnej starości bez martwienia się o rachunki. Potwierdzają to dane, według których ponad 60% seniorów decyduje się na ten krok, aby spłacić swoje istniejące zobowiązania. Jest to zrozumiałe, biorąc pod uwagę fakt, że już w 2024 roku łączne zadłużenie polskich emerytów sięgnęło zatrważającej kwoty prawie 6 miliardów złotych.

Odwrócona hipoteka a dziedziczenie. Czy rodzina straci prawo do mieszkania?

Kwestia tego, co stanie się z mieszkaniem po śmierci seniora, ma fundamentalne znaczenie dla rodziny, a odpowiedź zależy od wybranego modelu usługi. W przypadku odwróconego kredytu hipotecznego z banku, spadkobiercy mają prawo odzyskać mieszkanie po spłacie całego zadłużenia w określonym terminie. Natomiast w modelu renty dożywotniej, gdzie nieruchomość od razu staje się własnością funduszu, spadkobiercy bezpowrotnie tracą do niej wszelkie prawa. Dlatego jest to tak ważna życiowa decyzja, którą warto podjąć po dokładnym przeanalizowaniu obu opcji i szczerej rozmowie z bliskimi.