- Ta żeliwna studnia na Placu Krasińskich to dzieło architekta Chrystiana Piotra Aignera, które w XIX wieku było cudem techniki.
- Jej pojawienie się w 1823 roku zrewolucjonizowało dostęp do wody w Warszawie, zmieniając życie tysięcy mieszkańców.
- Niewiele osób wie, że ta studnia-podróżniczka zmieniała swoją lokalizację na placu aż trzykrotnie.
- Odkryj, jak ten zabytek stał się świadkiem historii i miejskich przemian.
Warszawa. Gdy woda była luksusem
Do połowy XIX wieku Warszawiacy czerpali wodę z nielicznych studni i źródeł, a jej dostarczaniem do domów zajmowali się nosiwodowie, mężczyźni, którzy za opłatą dźwigali ciężkie wiadra.
To właśnie w takich czasach, w 1823 roku, na placu przed Pałacem Krasińskich stanęła monumentalna, żeliwna studnia. Była niczym technologiczny cud i artystyczna perła w jednym. Jej pojawienie się było pierwszym krokiem do zmiany życia tysięcy ludzi.
Polecany artykuł:
Arcydzieło z żeliwa, które odmieniło plac
Projekt wyszedł spod ręki gwiazdy ówczesnej architektury, Chrystiana Piotra Aignera. Nadał on studni kształt antycznego ołtarza, czerpiąc inspiracje ze sztuki greckiej i rzymskiej. Jej wykonaniem zajęła się pobliska fabryka Tomasza Ewansa i Józefa Morrisa, a kunszt rzemieślników widać do dziś. Każdy detal był misternie odlewany osobno, a największe elementy ważą nawet po 600 kg. Konstrukcję zdobią: Głowy koźlorogiego Pana w narożach. Orły i girlandy z liści (festony) na bocznych ścianach, lwie głowy, z których tryskała woda. Początkowo jej forma była inna przypominała obelisk ozdobiony wazami. Dzisiejszy wygląd to efekt późniejszych zmian, które uczyniły ją jeszcze bardziej okazałą.
Niezwykła podróż przez Warszawę. Tyle razy ją przesuwano
Mało kto wie, że ta studnia to prawdziwa podróżniczka. Jej lokalizacja na Placu Krasińskich zmieniała się kilkukrotnie, dostosowując się do dynamicznego rozwoju miasta. Początkowo, jeszcze przed 1823 rokiem, stała w innym miejscu i miała formę obelisku. Prawdziwa rewolucja nadeszła w 1938 roku, gdy w związku z budową nowej ulicy w kierunku Bonifraterskiej, przesunięto ją na północ. Ostateczne miejsce znalazła dopiero po 1945 roku, kiedy to ustawiono ją symetrycznie względem drugiej, północnej studni, tworząc harmonijną kompozycję, którą znamy dzisiaj.