Prawosławne Zaduszki w Kościele Wschodnim. Kiedy i jak wierni wspominają zmarłych

Kościół Prawosławny a 1 i 2 listopada. Dlaczego prawosławni nie świętują w te dni?

Kalendarz liturgiczny Kościoła Prawosławnego nie przewiduje uroczystości, które odpowiadałyby obchodzonym 1 i 2 listopada katolickim dniom Wszystkich Świętych oraz Zaduszkom. Zasadnicza różnica tkwi w samym liturgicznym podejściu do kwestii upamiętniania zmarłych. Zdarza się wprawdzie, że na obszarach z dominacją katolików lub w rodzinach wielowyznaniowych prawosławni przychodzą w tym czasie na cmentarze, jednak wynika to wyłącznie z lokalnego zwyczaju, a nie z oficjalnej tradycji ich Kościoła.

Wyznawcy prawosławia posiadają własne, niezwykle bogate i historycznie ukształtowane obrzędy oraz specjalne dni dedykowane pamięci o tych, którzy odeszli. W tych konkretnych momentach cała wspólnota gromadzi się na modlitwie w intencji dusz zmarłych, prosząc dla nich o dar zbawienia i wieczny spoczynek.

Prawosławne Zaduszki w kalendarzu. Kiedy Kościół Prawosławny wspomina zmarłych?

Kościół Prawosławny nie ogranicza wspominania zmarłych do jednego lub dwóch konkretnych dni w skali roku, lecz rozkłada tę pamięć na kilka istotnych świąt oraz okresów liturgicznych. Właśnie w tym czasie wierni z pełną nadzieją i głęboką wiarą kierują do Boga modlitwy za swoich zmarłych bliskich.

Radonica to jedno z najważniejszych prawosławnych świąt poświęconych zmarłym, które przypada we wtorek po Niedzieli Antypaschy, czyli pierwszej niedzieli po Wielkanocy. Wierni udają się wówczas na cmentarze, by modlić się przy grobach i dzielić jedzeniem, ponieważ głęboko wierzą, że ich bliscy także mają swój udział w radości płynącej ze Zmartwychwstania.

Dymitrowska Sobota wypada w sobotę poprzedzającą dzień św. Dymitra z Tesalonik, co w kalendarzu juliańskim oznacza 8 listopada, natomiast w gregoriańskim 26 października. Ten szczególny czas poświęcony jest modlitwie za wszystkich zmarłych, ze szczególnym uwzględnieniem żołnierzy, którzy polegli na polach bitew.

Niedziela Przewodnia, określana również mianem Niedzieli Mytochodów, następuje bezpośrednio po Sobocie Dymitrowskiej i także stanowi dla wiernych okres wyjątkowej pamięci o osobach zmarłych.

Okres od Zmartwychwstania do Pięćdziesiątnicy, znanej jako Zielone Świątki, to czas przepełniony radością ze Zmartwychwstania Chrystusa, w którym prawosławni bardzo intensywnie modlą się za dusze zmarłych. Panuje wówczas przekonanie, że bramy piekielne stoją otworem, dzięki czemu zanoszone wtedy modlitwy zyskują wyjątkową moc.

Bogactwo tych obrzędów stanowi dowód na to, jak silnie w prawosławiu zakorzeniona jest pamięć o przodkach, mimo że sam kalendarz i forma tych obchodów wyraźnie odbiegają od tradycji katolickiej. Zwyczaje te dają niezwykle ciekawy obraz duchowego dziedzictwa Kościoła Wschodniego.