W Europie na niewydolność serca choruje 15 mln osób. Ta choroba w społeczeństwach rozwiniętych urasta już do rangi epidemii. Przy niewydolności serce ma coraz mniejszą zdolność do pompowania krwi i do utrzymania takiego przepływu krwi, jaki jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Przyczyny niewydolności
Najczęściej przyczyną niewydolności serca jest uszkodzenie mięśnia sercowego w wyniku choroby wieńcowej. U podłożu niewydolności niekiedy leży także nadciśnienie tętnicze, schorzenia lub uszkodzenie zastawek, kardiomiopatia (uszkodzenie mięśnia sercowego), migotanie przedsionków, wady serca i zakażenie zastawek serca lub mięśnia sercowego.
Zadaniem serca jest pompowanie krwi do płuc i, już nasyconej tlenem, wysłanie jej tętnicami do wszystkich narządów. Następnie odbieranie powracającej żyłami odtlenowanej krwi i zaczynanie całego procesu od nowa. Gdy serce jest niewydolne i nie jest w stanie pompować takiej ilości krwi, jakiej potrzebuje nasz organizm, odczuwamy to bardzo dotkliwie. Tlen to paliwo dla naszych komórek, niestety przy niewydolnym sercu otrzymują go zbyt mało. Serce nie nadąża również odbierać pozbawionej tlenu, „zużytej” krwi, która zalega w narządach. Skutki są opłakane.
Przykre objawy
Jeśli w mięśniach jest za mało tlenu, nie mamy nawet siły, by wejść po schodach. Oblewa nas zimny pot, bo skóra jest niedotleniona. Kiedy zaś krew zalega w narządach, dochodzi do ich przekrwienia - i tak przekrwione płuca to duszność i kaszel podczas wysiłku lub nocnego wypoczynku. Przekrwiona wątroba to kłopoty z trawieniem. Zastój krwi oznacza również opuchnięte nogi i ręce.
Chory na niewydolność serca ma zwiększoną potrzebę oddawania moczu w nocy, słaby apetyt, uczucie pełności w brzuchu, zaparcia, zawroty głowy. Czasem pojawiają się także objawy neurologiczne - utrata pamięci czy splątanie.
Brak żelaza groźny dla serca
Niedobór żelaza prowadzi do niedotlenienia organizmu, ponieważ żelazo jest kluczowym składnikiem niezbędnym do produkcji hemoglobiny. Hemoglobina to białko znajdujące się w czerwonych krwinkach (erytrocytach), którego głównym zadaniem jest wiązanie tlenu w płucach i transportowanie go do wszystkich tkanek i narządów. Zbyt mała ilość hemoglobiny oznacza niedotlenienie organizmu, a to sprawia, że pogorszeniu ulega zarówno stan psychiczny, jak i fizyczny człowieka. Gdy do tego dołożymy znaczne upośledzenie pracy serca, sytuacja staje się nie tylko nieznośna dla chorego, ale także bardzo niebezpieczna. Tymczasem niedobór żelaza występuje u około 50-59 proc. pacjentów z niewydolnością serca, często nawet bez anemii. Obniża zdolność organizmu do produkcji energii, powodując szybszą pracę serca, duszności i zmęczenie oraz zaostrzając chorobę. Niski poziom żelaza zwiększa śmiertelność i ryzyko hospitalizacji w ostrej i przewlekłej niewydolności serca. Wiąże się też z częstszymi udarami mózgu.
Niedobór żelaza może powodować upośledzenie działania kardiomiocytów. To bardzo wyspecjalizowane komórki mięśniowe budujące serce, odpowiedzialne za jego skurcze i pompowanie krwi. Stanowią ok. 75 proc. objętości mięśnia sercowego.
Leki i zmiana stylu życia
Leczenie niewydolności serca jest dostosowane do stopnia zaawansowania choroby i towarzyszących mu objawów. Jego podstawę stanowią leki, które zmniejszają objawy. Jednak leczenie nic nie da, jeśli chory nie zmieni stylu życia. Musi się regularnie gimnastykować, zdrowo odżywiać, ograniczyć spożycie soli, unikać stresu, przeziębień i zakażeń, regularne szczepić. Musi też kontrolować chorobę poddając się częstym badaniom.
Niedobór żelaza diagnozuje się na podstawie wyników badań laboratoryjnych. Niska hemoglobina, obniżenie poziomu erytrocytów, hematokrytu oraz spadek parametru MCV stanowią poważny sygnał ostrzegawczy i mogą wskazywać na niedokrwistość z niedoboru żelaza. Warto również sprawdzić stężenie ferrytyny, która stanowi magazyn pierwiastka w organizmie. Warto wiedzieć, że oznaczenie samej zawartości żelaza w surowicy (badanie poziomu żelaza) nie zawsze jest miarodajne i bardzo często nie daje pełnych informacji o jego ilości. Poziom żelaza ulega wahaniom dobowym, dlatego w diagnostyce zwykle wykonuje się szerszy pakiet badań.
Niedobór żelaza najczęściej wynika z przewlekłej utraty krwi (np. obfitych miesiączek, krwawienia z przewodu pokarmowego), niedostatecznej podaży w diecie (np. źle zbilansowana dieta wegańska), zaburzeń wchłaniania (celiakia, choroby jelit) oraz zwiększonego zapotrzebowania (ciąża, rozwój dzieci), cukrzyca, choroby nerek. Na poziom żelaza wpływ mają także leki podawane przy niewydolności serca, leki moczopędne, przeciwpłytkowe, przeciwkrzepliwe.
Uwaga!
Nie lecz się sam! Z wynikami badań udaj się do lekarza, on dobierze odpowiednie leczenie uzupełniające poziom żelaza.
Podcasty
Playlisty tematyczne
