Odcyfrowany genom daje informacje o chorobach i skłonnościach. Można czytać z ludzkich genów

2026-03-18 8:59

Ludzki genom zawiera aż 20 tys. genów i rejony, które nie zawierają materiału genetycznego. W obu częściach może dojść do zmian, które wpływają na nasze zdrowie. Odczytanie całego genomu pozwala ocenić ryzyko wystąpienia groźnych chorób m.in. raka piersi i prostaty, nadciśnienia i cukrzycy typu 2. Może też odpowiedzieć na pytanie dlaczego tyjemy lub mamy skłonności do jedzenia słodyczy.

genetyka

i

Autor: Alcato/ Shutterstock

Badanie nie jest refundowane, szukać go można w prywatnych lecznicach. Proces, w którym odczytywany jest genom nazywa się sekwencjonowaniem. Analizowane są w nim jednak tylko niektóre geny. Jakie? To zależy od programu, na który się zdecydujemy. Na ogół odczytywane są geny związane z ryzykiem zachorowania na konkretne groźne schorzenia. Jeśli mamy do nich skłonności, można podjąć działania zapobiegawcze, np. częste badania profilaktyczne czy zmianę trybu życia.

Odczytanie genów pomaga także w doborze odpowiednich leków i dawkowania (farmakogenomika), to większa skuteczność leczenia, za to mniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Może się zdarzyć, że jesteśmy nosicielami jakiejś choroby, choć sami na nią nie chorujemy. Badanie całego genomu wykryje takie warianty genetyczne, które mogą zwiększać ryzyko choroby u dziecka.

Geny kryją także nasze indywidualne cechy np. podatność na urazy więzadeł, wytrzymałość mięśniową, reakcję na substancje (alkohol, kawa i kofeina lub nikotyna), kontrolę reakcji na głód, preferencje słodkiego smaku, skłonność do przyrostu masy ciała i otyłości, krótkowzroczność, wrażliwość na ból i inne. Niektóre z nich można modyfikować poprzez zmiany w stylu życia, takie jak ćwiczenia i dieta. Innych, takich jak kolor oczu i wzrost, nie można zmienić.

Badanie wykryje choroby, zanim rozwiną się objawy
luxmed

Autor: DOMIN / Super Express

Mówi dr n. biol. Magdalena Kaliszewska, koordynatorka ds. rozwoju badań genetycznych, LUX MED.

- DNA to rodzaj instrukcji dotyczącej budowy i funkcjonowania naszego organizmu. Badania genetyczne pozwalają zajrzeć do DNA, dzięki czemu możemy zrozumieć przyczyny chorób dziedzicznych i indywidualne predyspozycje zdrowotne. Co ważne, badania genetyczne umożliwiają wykrycie ryzyka chorób, zanim rozwiną się objawy. Daje to szansę na wczesną profilaktykę i monitorowanie zdrowia dopasowane do indywidualnych potrzeb danej osoby. W praktyce oznacza to możliwość skutecznego zapobiegania poważnym chorobom, a w razie potrzeby - szybszą diagnozę i personalizację leczenia.

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki