Przedwojenne obchody 11 listopada w Krakowie. Te archiwalne zdjęcia pokazują niezwykłe uroczystości

Przedwojenne obchody 11 listopada w Krakowie na archiwalnych zdjęciach

Aby upamiętnić powrót wolnej Polski na mapy w 1918 roku po 123 latach niewoli, na mocy ustawy z 23 kwietnia 1937 roku powołano do życia Narodowe Święto Niepodległości. Wskazanie na 11 listopada wynikało ze splotu krajowych wydarzeń oraz końca I wojny światowej, przypieczętowanego podpisaniem 11 listopada 1918 roku rozejmu w Compiègne, co oznaczało ostateczną porażkę Niemiec. Zaledwie dobę wcześniej do Warszawy przybył marszałek Józef Piłsudski. Moment ten w swoich zapiskach uwiecznił Jędrzej Moraczewski, major taborów Wojska Polskiego, który relacjonował to w następujący sposób: „Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma »ich«. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sami sobą rządzili. (...) Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało”.

W polskim kalendarzu Narodowe Święto Niepodległości zajmuje szczególne miejsce. Z okazji dziesiątej rocznicy odzyskania wolności, 11 listopada 1928 roku, do krakowian skierowano specjalną odezwę: „Po długiej nocy niewoli, po latach straszliwej wojny światowej wśród grzmotu dział i szczęku oręża, z pobojowiska trzech potęg zaborczych, weszła na widownię dziejową Rzeczpospolita Polska”. W zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego zachowały się wyjątkowe fotografie dokumentujące międzywojenne obchody 11 listopada w Krakowie, z których stworzyliśmy specjalną galerię. Na kadrach uwieczniono między innymi tradycyjną zmianę warty pod ratuszem na Rynku Głównym podczas rocznicy z 1934 roku, dekorowanie budynku Poczty Głównej na czas uroczystości, a także defilady wojskowe i konne orszaki. W obwieszczeniu skierowanym do mieszkańców Krakowa przed 95 laty napisano również: „W najtrudniejszych warunkach wskrzeszona Ojczyzna nasza buduje przyszłość swą (...) bez względu na różnice polityczne czy społeczne”. Zobaczcie na archiwalnych zdjęciach w naszej galerii, jak przed laty świętowano w Krakowie Narodowe Święto Niepodległości.