- Matura 2026 oficjalnie rozpoczęła się 4 maja egzaminem z języka polskiego na poziomie podstawowym, który tradycyjnie wzbudzał największe emocje ze względu na wypracowanie, a zwłaszcza tematy rozprawek i lektury, do których trzeba było się odwołać, co jeszcze przed egzaminem rozgrzewało internet do czerwoności.
- Egzamin z języka polskiego, uznawany za jeden z najbardziej stresujących elementów maturalnego maratonu, sprawdza nie tylko wiedzę z lektur, ale także umiejętności argumentacji, logicznego myślenia i poprawnego pisania, a do jego zaliczenia, niezależnie od formuły (2015 lub 2023), wymagane jest uzyskanie minimum 30 procent punktów, przy czym wypracowanie oferuje największą pulę punktów.
- Blisko 345 tysięcy absolwentów przystąpiło do pisemnego egzaminu z języka polskiego, który jest pierwszym krokiem do uzyskania świadectwa dojrzałości i stanowi część szerszego zestawu egzaminów obowiązkowych, obejmujących również matematykę, język obcy (poziom podstawowy i ustny) oraz co najmniej jeden przedmiot na poziomie rozszerzonym.
- Egzamin z polskiego, trwający 240 minut, składa się z dwóch części – zadań sprawdzających znajomość epok, lektur i języka polskiego w użyciu oraz wypracowania (zazwyczaj rozprawki) na jeden z dwóch tematów, gdzie trzeba odwołać się do lektur obowiązkowych.
Egzamin z języka polskiego tradycyjnie uznawany jest za jeden z najbardziej stresujących momentów maturalnego maratonu. Nic dziwnego, to nie tylko test wiedzy z lektur, ale też sprawdzian umiejętności argumentowania, logicznego myślenia i poprawnego pisania. W 2026 roku matura ponownie odbywa się w dwóch formułach: 2015 oraz 2023, co oznacza, że część zdających rozwiązywała inne arkusze. Zasada była jednak wspólna dla wszystkich. Żeby zaliczyć egzamin, trzeba zdobyć minimum 30 procent punktów, a najwięcej można było uzyskać właśnie za wypracowanie.
Do matury przystąpiło blisko 345 tysięcy tegorocznych absolwentów liceów, techników i szkół branżowych II stopnia, a także osoby poprawiające wyniki z poprzednich lat. Pisemny egzamin z języka polskiego to pierwszy krok do uzyskania świadectwa dojrzałości. Oprócz niego maturzyści muszą jeszcze zdać matematykę i język obcy na poziomie podstawowym oraz dwa egzaminy ustne - również z polskiego i języka obcego. Do tego dochodzi co najmniej jeden przedmiot na poziomie rozszerzonym, który nie ma progu zaliczeniowego, ale często decyduje o przyjęciu na studia.
Język polski 2026 - matura
Sam egzamin z polskiego na poziomie podstawowym trwa 240 minut i składa się z dwóch części. Najpierw uczniowie rozwiązują zadania sprawdzające znajomość epok, lektur i umiejętność analizy tekstów, a także zadania z zakresu "języka polskiego w użyciu". Druga część to wypracowanie, zazwyczaj rozprawka, na jeden z dwóch zaproponowanych tematów. W niej trzeba odwołać się do lektur obowiązkowych, zbudować spójną argumentację i wykazać się dojrzałością językową. To właśnie ten element egzaminu budzi największe emocje, bo można tu zarówno dużo zyskać, jak i sporo stracić.
Jeszcze przed rozpoczęciem egzaminu w sieci dało się zauważyć wzmożone zainteresowanie konkretnymi lekturami. W wyszukiwarkach, m.in. według danych Google Trends, wyraźnie trenowała Lalka. To jedna z tych książek, które maturzyści obstawiają niemal co roku, bo daje ogromne pole do interpretacji. Lektura jest świetnym odwołaniem się w kontekście tematów o ambicjach i marzeniach, konfliktów społecznych, ale to rownież znakomity przekład dylematów moralnych i miłości. Wysokie zainteresowanie tą lekturą tylko podsyciło spekulacje, czy typowania uczniów faktycznie się sprawdzą.
Zobacz też: Matura z polskiego 2026 wyciekła do sieci? Uczniowie rano szukali tych tematów
Matura polski 2026 - temat rozprawki
Na ten moment nie ma jeszcze oficjalnych informacji, jednak w sieci krążą już pierwsze przecieki. Warto jednak podkreślić, że autentyczność udostępnianych wiadomości nie została w żaden sposób potwierdzona przez CKE. Według nieoficjalnych przecieków pojawiających się na platformie X, pytania w tegorocznym arkuszu maturalnym z języka polskiego mają dotyczyć „Ferdydurke”, „Przedwiośnia”, „Antygony” oraz „Pieśni o Rolandzie”. Internauci twierdzą również, że jedno z zadań polega na sporządzeniu notatki syntetyzującej na temat tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji.
Na "X" informują, że maturzyści 2026 musieli zmierzyć się z następującymi tematami:
Temat 1: Wpływ pracy na człowieka i otaczającą go rzeczywistość.
Praca w literaturze jest ukazywana w niezwykle zróżnicowany sposób – od aktu stwórczego i fundamentu godności, przez sposób na awans społeczny, aż po narzędzie dehumanizacji i zniewolenia.
Dobór lektur i zarys wątków:
Biblia:
- Księga Rodzaju: Praca jako boski akt tworzenia świata – nadawanie porządku chaosowi. Po grzechu pierworodnym praca staje się trudem i przekleństwem, człowiek musi ją wykonywać "w pocie czoła".
- Księga Hioba: Praca i jej owoce (majątek Hioba) jako symbol błogosławieństwa Bożego, którego utrata staje się próbą wiary.
Bolesław Prus, "Lalka":
- Praca jest tu głównym motorem działań Stanisława Wokulskiego, który poprzez działalność handlową i naukową chce zdobyć majątek, prestiż i miłość Izabeli Łęckiej.
- Ukazany jest kontrast między etosem pracy (Wokulski, Rzecki) a pogardą dla niej ze strony arystokracji, która uważa handel za zajęcie niegodne.
- Praca organiczna i praca u podstaw jako pozytywistyczne ideały mające na celu modernizację społeczeństwa. Wokulski pomaga innym, dając im zatrudnienie (Węgiełek, Marianna), co zmienia ich życie.
Władysław Stanisław Reymont, "Chłopi":
- Praca na roli jest wpisana w cykl natury i pór roku, stanowi fundament chłopskiej egzystencji i tożsamości.
- Stosunek do pracy i posiadanej ziemi determinuje pozycję w społeczności Lipiec.
- Symboliczna scena śmierci Boryny, który umiera na polu podczas siewu, ukazuje nierozerwalną więź człowieka z ziemią, którą uprawiał przez całe życie.
Gustaw Herling-Grudziński, "Inny świat":
- Praca w sowieckim łagrze jest narzędziem totalnego wyzysku i odczłowieczenia. Jest to katorga ponad ludzkie siły, której celem jest zniszczenie fizyczne i psychiczne więźniów.
- Wartość człowieka jest sprowadzona do jego zdolności do pracy – kto nie wyrabia normy, jest skazany na śmierć głodową.
- Odmowa pracy (jak w przypadku urków) lub samookaleczenie stają się aktami desperackiego buntu i próbą ocalenia resztek godności.
Albert Camus, "Dżuma":
- Praca doktora Rieux i jego pomocników podczas epidemii jest formą walki z absurdem zła i śmierci.
- Jest to postawa heroizmu bez patosu, wynikająca z poczucia moralnego obowiązku i solidarności z innymi ludźmi. Praca nadaje sens życiu w świecie pozbawionym Boga i nadziei.
Temat 2: Kiedy dla człowieka jest ważne, jak postrzegają go inni?
Opinia innych, presja społeczna i potrzeba akceptacji to potężne siły kształtujące ludzkie decyzje, tożsamość i los. Dla bohaterów literackich to, jak są postrzegani, bywa sprawą honoru, warunkiem społecznego istnienia, a czasem destrukcyjną pułapką.
Dobór lektur i zarys wątków:
Sofokles, "Antygona":
- Dla Antygony ważniejsza jest opinia bogów i wierność prawom boskim niż ocena władcy, Kreona. Jest gotowa poświęcić życie, by być postrzegana jako wierna siostra, a nie zdrajczyni rodziny.
- Dla Kreona kluczowe jest postrzeganie go jako silnego i nieugiętego władcy, który nie cofa się przed niczym, by utrzymać autorytet. Strach przed opinią ludu (że jest tyranem) prowadzi go do katastrofy.
Bolesław Prus, Lalka":
- Stanisław Wokulski jest niemal całkowicie zdeterminowany przez to, jak postrzega go arystokracja, a zwłaszcza Izabela Łęcka. Zmienia swój styl życia, pomnaża majątek i próbuje wejść do zamkniętego świata salonów, by zyskać ich akceptację.
- Jego działania są ciągłą walką o zmianę wizerunku – z kupca na człowieka godnego bycia partnerem dla arystokratki. Ta pogoń za odpowiednim postrzeganiem prowadzi go do frustracji i klęski.
Henryk Sienkiewicz, Potop":
- Cała droga Andrzeja Kmicica jest procesem odzyskiwania dobrego imienia. Zaczyna jako warchoł i zdrajca w opinii szlachty i ukochanej Oleńki, co jest dla niego największym cierpieniem.
- Pod przybranym nazwiskiem Babinicz dokonuje heroicznych czynów (obrona Jasnej Góry, ocalenie króla), aby zasłużyć na rehabilitację. Moment publicznego odczytania listu królewskiego w kościele jest ostatecznym potwierdzeniem zmiany jego wizerunku w oczach społeczeństwa.
Witold Gombrowicz, Ferdydurke":
- To fundamentalne dzieło o tym, jak postrzeganie przez innych narzuca człowiekowi "gębę" – sztuczną formę, która go zniewala. Gombrowicz twierdzi, że człowiek jest uzależniony od swojego odbicia w drugim człowieku.
- Józio jest siłą "upupiany" przez profesora Pimkę, który widzi w nim niedojrzałego ucznia. W domu Młodziaków musi przybrać pozę nowoczesnego młodzieńca. Jego bunt przeciwko formie jest próbą ucieczki od tego, jak widzą go inni, ale okazuje się to niemożliwe.
William Szekspir, "Makbet":
- Przed zbrodnią Makbet jest postrzegany jako bohater i wierny rycerz króla Dunkana. Ta opinia jest dla niego cenna.
- Po zabójstwie całe jego życie staje się grą pozorów. Musi ukrywać prawdę i udawać kogoś, kim nie jest. Lęk przed zdemaskowaniem i utratą wizerunku prawowitego władcy prowadzi go do kolejnych zbrodni i pogrąża w tyranii oraz paranoi.
Podcasty
Playlisty tematyczne
