Spis treści
Historia Pyskowic sięga średniowiecza. Początki śląskiego miasta datuje się na 1256 rok
Dzieje tego ośrodka stanowią nierozerwalny element historii regionu górnośląskiego. Najstarsze zapiski o osadzie funkcjonującej pod nazwą „Piscowicze” ujrzały światło dzienne w 1256 roku, a samo miano miejscowości pochodzi od imienia jej twórcy „Pisci”. Zaledwie cztery lata później opolski książę Władysław I zdecydował się przyznać raczkującej społeczności pełnoprawne prawa miejskie. Prawny status Pyskowic ostatecznie przypieczętowały historyczne dokumenty z 1327 roku, gdzie obok Bytomia i Koźla występują one jako niezwykle istotny punkt Księstwa Kozielskiego.
Aż do 1532 roku miejscowość pozostawała bezpośrednią własnością lokalnych władców książęcych. Prężnie działający ośrodek chroniły w tamtym czasie solidne wały ziemne oraz zasilana rzeką Dramą fosa. Ówcześni mieszkańcy wznosili w większości słomą kryte budynki z drewna, natomiast w samym centrum rynku dumnie stał ratusz. Lokalna ludność skupiała się na pracy na roli oraz rzemiośle, co zaowocowało działaniem w XV wieku zrzeszeń piekarzy, krawców, stolarzy i szewców. Niestety dynamika rozwoju była regularnie powstrzymywana przez dotkliwe klęski żywiołowe, wyniszczające zarazy i liczne konflikty zbrojne, wliczając w to wojnę trzydziestoletnią czy zmasowane najazdy husyckie z lat 1430 i 1433.
Prawdziwie tragiczny w skutkach okazał się dla lokalnej społeczności rok 1822, kiedy to potężna plaga jedenastu pożarów obróciła miejscowość w perzynę. Ogień bezpowrotnie pochłonął połowę wszystkich domostw, miejski kościół oraz budynek ratusza. Pomimo dramatycznych strat podjęto stanowczą decyzję o natychmiastowej odbudowie, wykorzystując do tego celu oryginalne założenia przestrzenne z trzynastego stulecia. Właśnie ten krok pozwolił uchronić historyczne centrum wraz z rynkiem aż do czasów współczesnych. Szybki wzrost gospodarczy w XIX wieku był z kolei zasługą otwarcia w 1879 roku szlaku kolejowego na trasie z Opola do Gliwic. Po drugiej wojnie światowej uszkodzone tereny włączono w granice Polski, pieczołowicie odtwarzając budynki z zachowaniem ich zabytkowego ducha.
Najcenniejsze obiekty architektoniczne znajdują się bezpośrednio w rejonie Starego Miasta, które do dzisiaj chwali się nienaruszoną siatką dawnych ulic. W grupie najważniejszych punktów wyróżniają się:
- Zbudowany w 1822 roku ratusz pełniący obecnie rolę siedziby lokalnego Muzeum Miejskiego.
- Zabytkowe budynki mieszkalne pochodzące z okresu od XVIII do XIX stulecia, które ulokowano wokół rynku i starszej części osady.
- Dziewiętnastowieczny kościół Świętego Mikołaja oraz wzniesiona w latach 1865–1868 nekropolitalna świątynia Świętego Stanisława.
- Stary cmentarz żydowski, którego oficjalne otwarcie miało miejsce w 1830 roku.
W dzisiejszych realiach miejscowość dzieli się na dwa wyraźne obszary, czyli wiekową część historyczną oraz Nowe Pyskowice, budowane od lat pięćdziesiątych jako nieskończony ostatecznie projekt sypialni dla Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Bardzo ważnym punktem lokalnej tożsamości pozostaje bogata przeszłość związana z transportem szynowym. Chociaż popularny Skansen Kolejowy musiał zawiesić swoją działalność, to starannie odnowiony budynek dawnego dworca pasażerskiego służy od 2024 roku jako w pełni nowoczesna „Stacja Kultury”.
Galeria zdjęć z Pyskowic. Odkryj piękno zabytkowego śląskiego miasta
Poniższa kolekcja fotografii pozwala z bliska przyjrzeć się wszystkim wspomnianym zabytkom architektonicznym. Wizualna podróż po odnowionych ulicach Pyskowic doskonale udowadnia, że zachowana miejscowość stanowi jedną z największych wizytówek całego regionu górnośląskiego.
20
Podcasty
Playlisty tematyczne
