Ból w klatce piersiowej u dziecka. Kiedy wymaga pilnej konsultacji?

• U dzieci ból w klatce piersiowej częściej wynika z przyczyn innych niż choroba serca
• Duszność, omdlenie, sinienie ust lub skóry albo silny ból wymagają natychmiastowej pomocy medycznej
• Ból podczas wysiłku, kołatanie serca oraz przypadki nagłej, niewyjaśnionej śmierci w rodzinie wymagają szybkiej konsultacji
• Nawracający lub utrzymujący się ból warto omówić z pediatrą, nawet bez objawów alarmowych

Ból w klatce piersiowej u dziecka: najczęstsze przyczyny

Ból w klatce piersiowej u dziecka najczęściej nie jest związany z sercem. Częstą przyczyną jest ból mięśni, żeber lub chrząstek, na przykład po treningu, intensywnym kaszlu, upadku albo uderzeniu w klatkę piersiową. Taki ból może nasilać się przy ruchu, skręcie tułowia, ucisku konkretnego miejsca lub głębokim wdechu.

Dolegliwość może też towarzyszyć infekcji dróg oddechowych, astmie, zapaleniu płuc albo refluksowi. U części dzieci ból lub ucisk w klatce pojawia się w czasie silnego napięcia, lęku czy stresu. Nie zakładaj jednak od razu, że ból wynika wyłącznie z emocji. Najpierw warto sprawdzić, czy nie towarzyszą mu inne niepokojące objawy.

Kiedy ból w klatce piersiowej wymaga pilnej konsultacji?

Natychmiastowej pomocy wymaga silny ból, który narasta lub nie ustępuje, zwłaszcza jeśli dziecko jest wyraźnie osłabione albo nie może swobodnie mówić, chodzić czy wykonywać zwykłych czynności. W razie bezpośredniego zagrożenia życia należy dzwonić pod numer 112 lub 999. Nie warto wtedy czekać, aż dolegliwość sama ustąpi.

Natychmiastowej pomocy potrzebuje dziecko, u którego bólowi towarzyszą duszność, bardzo szybki lub wyraźnie utrudniony oddech, sine lub szare usta, omdlenie, dezorientacja, znaczne osłabienie albo zimne poty. Tak samo należy postąpić, gdy ból wystąpił po poważnym urazie klatki piersiowej lub pojawił się nagle razem z trudnością w oddychaniu.

Szybka konsultacja lekarska, najlepiej jeszcze tego samego dnia, jest potrzebna także wtedy, gdy ból pojawia się podczas biegania, treningu lub innego wysiłku. Szybkiej konsultacji wymagają też kołatanie serca, zawroty głowy, uczucie, że dziecko zaraz zemdleje, gorączka, kaszel i ból przy oddychaniu oraz ból promieniujący do pleców, szyi, barku lub ręki.

Ból przy wysiłku i omdlenie to objawy, których nie należy bagatelizować

Ból w klatce piersiowej podczas wysiłku, szczególnie gdy zmusza dziecko do przerwania aktywności, wymaga oceny przez lekarza. Dotyczy to również bólu, któremu towarzyszy omdlenie albo uczucie, że dziecko zaraz zemdleje. Choroby serca rzadko są przyczyną bólu w klatce piersiowej u dzieci, ale takie objawy mogą wskazywać na potrzebę sprawdzenia, czy nie dzieje się nic poważnego.

Podczas konsultacji koniecznie powiedz, jeśli dziecko ma wadę serca, inną chorobę serca lub przebyło chorobę Kawasakiego, czyli zapalenie naczyń krwionośnych. Znaczenie ma też wywiad rodzinny, zwłaszcza nagła niewyjaśniona śmierć, kardiomiopatia, poważne zaburzenia rytmu serca albo zawał w młodym wieku u bliskiego krewnego. Te informacje nie przesądzają o przyczynie bólu, ale wpływają na decyzję o dalszej diagnostyce.

Co warto obserwować, gdy dziecko boli w klatce piersiowej?

Jeśli ból nie wymaga natychmiastowej pomocy, warto zanotować, kiedy się zaczął, jak długo trwał i co dziecko robiło wcześniej. Pomocne będą informacje, czy ból nasila się przy oddychaniu, ruchu lub ucisku, czy poprzedzał go wysiłek, infekcja, kaszel, uraz albo stres. Warto też zanotować gorączkę, duszność, kołatanie serca, wymioty oraz leki przyjmowane przez dziecko.

Jeśli ból wraca, nie ustępuje, budzi dziecko w nocy, utrudnia mu zabawę lub codzienne czynności albo nie wiadomo, co go wywołuje, umów wizytę u pediatry. Do czasu konsultacji dziecko nie powinno podejmować intensywnego wysiłku, jeżeli dolegliwość pojawiła się w trakcie aktywności. Lekarzowi przyda się opis całej sytuacji, nie tylko wskazanie miejsca, które boli.

Źródła:

• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Chest Pain in Children: Common Causes & When to Be Concerned)
• HealthyChildren.org, American Academy of Pediatrics (Symptom Checker: Chest Pain)
• PubMed Central (Approaches to Pediatric Chest Pain: A Narrative Review)
• Johns Hopkins All Children's Hospital (Red Flags for Pediatric Patients with Chest Pain)
• Pacjent.gov.pl (Kiedy wezwać karetkę)