- Najnowsze badanie populacyjne z 2023 roku ujawnia, że niedobór witaminy D to problem ponad 90% Polaków, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym
- Obszerna metaanaliza potwierdza, jak niski poziom witaminy D u kobiet po 60 roku życia zwiększa ryzyko złamania kości udowej
- Kluczowe dla ochrony zdrowia seniorów jest dawkowanie witaminy D zgodnie z wytycznymi z 2024 roku, sięgające nawet 4000 IU dziennie
- Wpływ witaminy D na mózg może obejmować ochronę przed demencją i spowolnienie biologicznego starzenia się organizmu
Niedobór witaminy D to problem 90% Polaków. Dlaczego zimą jest tak groźny?
Najnowsze badanie populacyjne z 2023 roku to prawdziwy sygnał alarmowy – ponad 90% dorosłych Polaków cierpi na niedobór witaminy D. Problem ten nasila się szczególnie w okresie od września do kwietnia, gdy w naszej szerokości geograficznej słońce znajduje się zbyt nisko nad horyzontem, by skóra mogła ją efektywnie wytwarzać. Dla seniorów sytuacja jest jeszcze trudniejsza, ponieważ z wiekiem zdolność skóry do syntezy tej witaminy spada nawet o połowę.
Skutki tego powszechnego niedoboru są odczuwalne zwłaszcza w sezonie grypowym, kiedy nasza odporność jest wystawiona na ciężką próbę. Witamina D odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, a jej brak znacznie zwiększa podatność na infekcje dróg oddechowych, zarówno te wirusowe, jak i bakteryjne. Dlatego uzupełnianie jej poziomu zimą to nie tylko troska o mocne kości, ale także fundamentalna tarcza chroniąca przed sezonowymi chorobami.
Witamina D a ryzyko upadków i złamań. Jak chroni kości seniorów?
Upadki i związane z nimi złamania to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia seniorów, a niedobór witaminy D bezpośrednio zwiększa to ryzyko, zwłaszcza u osób zmagających się z osteoporozą. Potwierdza to obszerna metaanaliza obejmująca ponad 19 tysięcy kobiet po 60. roku życia, która wykazała, że niski poziom tej witaminy zwiększa ryzyko złamania kości udowej aż o 26%. Osłabienie siły mięśniowej i gorsza koordynacja ruchowa to kolejne groźne konsekwencje, które mogą prowadzić do niebezpiecznych wypadków.
Działanie witaminy D jest tu dwojakie – z jednej strony poprawia wchłanianie wapnia, co jest kluczowe dla utrzymania gęstości i wytrzymałości kości. Z drugiej strony, wpływa bezpośrednio na siłę i funkcjonowanie mięśni, co stabilizuje postawę i znacząco obniża prawdopodobieństwo upadku. Odpowiednia suplementacja to zatem prosta i skuteczna metoda na zachowanie sprawności i niezależności na dłużej, co jest fundamentem dobrego zdrowia każdego seniora.
Dawkowanie witaminy D dla seniorów. Jakie są zalecenia po 65. i 75. roku życia?
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego z 2024 roku, dawkowanie witaminy D powinno być dostosowane do wieku i masy ciała. Seniorzy w wieku 65-75 lat powinni przyjmować od 1000 do 2000 IU (jednostek międzynarodowych) dziennie, natomiast osoby powyżej 75. roku życia potrzebują większej dawki, od 2000 do 4000 IU. Warto pamiętać, że osoby z otyłością mogą potrzebować nawet podwójnej dawki, ponieważ witamina D odkłada się w tkance tłuszczowej, zamiast trafiać do krwiobiegu. Aby zwiększyć jej wchłanianie, suplement warto przyjmować podczas posiłku zawierającego zdrowe tłuszcze, na przykład z dodatkiem awokado, oliwy z oliwek czy orzechów. Odpowiednią dla nas dawkę ustali lekarz pierwszego kontaktu.
Wpływ witaminy D na mózg. Czy może chronić przed demencją i spowolnić starzenie?
Rola witaminy D wykracza daleko poza zdrowie kości i mięśni, a jej wpływ sięga nawet procesów starzenia się organizmu i funkcjonowania mózgu. Niskie stężenie tego składnika może dawać objawy takie jak obniżenie nastroju, problemy z koncentracją czy brak motywacji, co często bywa mylnie przypisywane naturalnemu procesowi starzenia. Tymczasem odpowiedni poziom witaminy D to jeden z kluczy do zachowania sprawności umysłowej i dobrego samopoczucia na co dzień.
Wyniki ciekawego, pięcioletniego badania VITAL, które opublikowano w zeszłym roku, przynoszą nutkę optymizmu. Wykazano w nim, że suplementacja dawką 2000 IU dziennie może spowolnić skracanie się telomerów, czyli biologicznych wskaźników starzenia. Efekt ten przeliczono na opóźnienie tego procesu o niemal trzy lata. Co więcej, inne analizy dowiodły, że wyższe stężenie witaminy D w mózgu wiązało się z około 30% mniejszą szansą na rozwój demencji w przyszłości.
Jak sprawdzić poziom witaminy D? Normy, badanie i połączenie z witaminą K2
Aby precyzyjnie dobrać dawkę suplementu, dobrym pomysłem może być wykonanie badania krwi o nazwie 25(OH)D, które określi aktualny poziom witaminy D w organizmie. Za optymalny wynik dla osób dorosłych uznaje się stężenie w przedziale 30-50 ng/ml, a wartość poniżej 20 ng/ml to wyraźny sygnał, że niedobór wymaga uzupełnienia. Chociaż pewne ilości witaminy D znajdziemy w tłustych rybach, takich jak węgorz czy łosoś, sama dieta nie jest w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania, zwłaszcza zimą. Warto również wiedzieć, że witamina D tworzy zgrany duet z witaminą K2, która pomaga kierować wapń prosto do kości, zapobiegając jego odkładaniu się w naczyniach krwionośnych.
Podcasty
Playlisty tematyczne
