Spis treści
Klątwa zera punktów. Kto najczęściej lądował na dnie?
Dla laika Konkurs Piosenki Eurowizji to przede wszystkim feeria barw i święto europejskiej muzyki pop. Wieloletni fani doskonale wiedzą jednak, że równie wiele emocji, co walka o zwycięstwo, budzi dół tabeli wyników. Otrzymanie zera punktów oznacza, że dany utwór nie znalazł się w pierwszej dziesiątce faworytów ani u profesjonalnego jury, ani wśród widzów w żadnym z głosujących państw. Kto najczęściej przeżywał ten dramat na scenie?
Niekwestionowanym liderem w statystykach porażek jest Norwegia. Choć kraj ten ma na koncie trzy przepiękne zwycięstwa (w tym kultowe „Fairytale” Alexandra Rybaka z 2009 roku), to równocześnie aż dwanaście razy zamykał stawkę w wielkim finale. Co więcej, Norwegowie aż czterokrotnie nie zdobyli ani jednego punktu – w latach 1963, 1978, 1981 oraz 1997. Występ Jahna Teigena z 1978 roku z piosenką „Mil etter mil” przeszedł wręcz do legendy. Zamiast się załamać, artysta obrócił swoje „nul points” w ogromny sukces komercyjny w ojczyźnie, udowadniając, że na Eurowizji nawet spektakularna porażka może być trampoliną do sławy.
Drugim krajem, który dzieli z Norwegią niechlubny rekord czterech finałów z zerowym dorobkiem punktowym, jest Austria (1962, 1988, 1991, 2015). Mimo tej trudnej historii, los bywa niezwykle przewrotny. W 2025 roku, podczas 69. edycji w szwajcarskiej Bazylei, to właśnie Austria sięgnęła po główne trofeum, gdy artysta o pseudonimie JJ zwyciężył z emocjonalną balladą „Wasted Love”.
Koszmar gospodarzy i wpadki państw Wielkiej Piątki
Wydawać by się mogło, że organizacja Eurowizji we własnym kraju to gwarancja przynajmniej przyzwoitego wyniku. Rok 2015 brutalnie zweryfikował te oczekiwania. Konkurs odbywał się wtedy w Wiedniu po wygranej Conchity Wurst, a reprezentująca gospodarzy grupa The Makemakes nie zdobyła absolutnie nic. To pierwszy i jedyny przypadek w historii, gdy gospodarz zakończył finał z zerowym kontem. Co ciekawe, w tym samym roku zero punktów otrzymała także reprezentantka Niemiec, Ann Sophie, co uczyniło tamten finał absolutnie bezprecedensowym.
Niemcy należą do tak zwanej Wielkiej Piątki (obok Francji, Hiszpanii, Włoch i Wielkiej Brytanii) – państw, które jako najwięksi płatnicy Europejskiej Unii Nadawców (EBU) mają zagwarantowane miejsce w finale. Ten przywilej wielokrotnie okazywał się jednak obosiecznym mieczem, usypiającym czujność nadawców. Najbardziej bolesne lekcje pokory odbierała Wielka Brytania. Zespół Jemini z utworem „Cry Baby” w 2003 roku po raz pierwszy w historii brytyjskich startów nie zdobył ani jednego punktu, a ich utwór był pierwszą piosenką anglojęzyczną z takim wynikiem. Jeszcze większy szok przyszedł jednak kilkanaście lat później.
Historyczna porażka w nowym systemie
- W 2016 roku EBU wprowadziła nowy, uatrakcyjniony system głosowania, oddzielając od siebie punkty przyznawane przez jury i telewidzów. Wydawało się, że w tym formacie zdobycie absolutnego „zera” w finale będzie wręcz niemożliwe.
- W 2021 roku brytyjski wokalista James Newman z piosenką „Embers” udowodnił, że nie ma rzeczy niemożliwych – nie otrzymał ani jednego punktu od profesjonalnych jurorów, ani od widzów przed telewizorami z całej Europy i Australii.
- Był to pierwszy tak dotkliwy przypadek w erze podwójnego głosowania, który wywołał na wyspach brytyjskich ogólnonarodową dyskusję o konieczności gruntownej zmiany podejścia do selekcji.
Bolesne zderzenia z głosowaniem widzów
Nawet jeśli artysta nie kończy rywalizacji z okrągłym zerem w klasyfikacji generalnej, system dzielonego głosowania regularnie dostarcza momentów pełnych grozy. W żargonie fanowskim zjawisko to bywa nazywane bolesnym „tele-flopem”. Wyobraź sobie sytuację: profesjonalne jury z poszczególnych krajów docenia kompozycję, przyznając jej wysoką pozycję, po czym prowadzący ogłaszają wyniki od publiczności i pada dramatyczne komunikat o zerowej zdobyczy od widzów.
Taki los spotkał uznanego brytyjskiego wokalistę Olly'ego Alexandra. W finale w 2024 roku, odbywającym się w szwedzkim Malmö, jego ambitny występ do utworu „Dizzy” otrzymał 46 punktów od sędziów, by chwilę później zderzyć się z chłodną reakcją europejskiej publiczności, która nie przyznała mu ani jednego punktu. W tej samej edycji bolesny cios przyjęła również norweska grupa Gåte. Mimo znakomitego, mrocznego występu z folkowo-rockowym utworem „Ulveham”, zamknęła ona finałową tabelę z zaledwie 16 punktami od obu grup głosujących. Z kolei rok później, w 2025 roku, wielkie rozczarowanie przeżyło San Marino, wysyłając na konkurs legendarnego włoskiego DJ-a Gabry'ego Ponte. Mimo zaangażowania światowej klasy artysty, utwór znalazł się na samym końcu finałowej stawki ze skromnym dorobkiem zaledwie 27 punktów.
10
Dlaczego tak trudno zadowolić całą Europę?
Fenomen Konkursu Piosenki Eurowizji polega na tym, że w jednym czasie mierzy się on z muzycznymi oczekiwaniami kilkudziesięciu nacji o zupełnie różnej kulturze i wrażliwości dźwiękowej. Od chłodnej Skandynawii, przez wielokulturowe Bałkany, aż po gorące kraje śródziemnomorskie – publiczność i jurorzy każdego regionu mają swoje własne preferencje. Utwór, który ma szansę na sukces, musi nie tylko wyróżniać się wokalnie, ale przede wszystkim wykreować spójną oprawę sceniczną, która przebije się przez ponad 20 innych finałowych propozycji.
Najgorsze wyniki rzadko oznaczają, że piosenka była obiektywnie najsłabsza. Bardzo często padają one ofiarą syndromu „środka stawki” – są to po prostu utwory poprawne, o których po trzyminutowym występie nikt nie pamięta na tyle mocno, by wyciągnąć telefon i zagłosować. Zgodnie z zasadami głosowania, Eurowizja promuje skrajne emocje: wielki zachwyt lub artystyczną kontrowersję. Bezpieczny i zachowawczy pop to często najprostszy przepis na rozczarowanie. Niemniej, jak udowadnia długa historia konkursu prowadzona przez EBU, nawet bolesne „nul points” potrafi stać się kultowym momentem, zapisując artystę w sercach oddanych fanów na długie dekady.
Podcasty
Playlisty tematyczne
