Oficjalnie zniesiona, a Polska wciąż ją obchodzi. Trwa właśnie teraz

Oficjalnie zniesiona, w Polsce wciąż żywa

Oktawa, czyli ośmiodniowe przedłużenie świętowania ważnej uroczystości, przez wieki była stałym elementem kalendarza liturgicznego. Jednak w 1955 roku papież Pius XII, w ramach reformy upraszczającej obrzędy, zniósł większość oktaw, w tym tę związaną z Bożym Ciałem. W całym Kościele katolickim pozostały jedynie oktawy Bożego Narodzenia i Wielkanocy.

Dlaczego więc w polskich kościołach nadal widzimy codzienne procesje? To efekt prośby, z jaką polscy biskupi zwrócili się do Stolicy Apostolskiej. Ze względu na głębokie zakorzenienie tego zwyczaju w polskiej pobożności, Episkopat Polski otrzymał zgodę na jego zachowanie. Formalnie rzecz biorąc, oktawa Bożego Ciała w Polsce nie ma rangi liturgicznej, a jest pielęgnowanym zwyczajem.

Jak wyglądają obchody oktawy Bożego Ciała?

Przez osiem dni po Bożym Ciele wierni gromadzą się na wieczornych nabożeństwach połączonych z procesją eucharystyczną wokół kościoła. Procesje te są zazwyczaj krótsze niż ta główna w dzień uroczystości. Często na zakończenie oktawy, w ostatni czwartek, procesja ponownie zatrzymuje się przy czterech ołtarzach, symbolizujących cztery strony świata i cztery Ewangelie. To publiczne wyznanie wiary i radosne przedłużenie świętowania obecności Chrystusa w Eucharystii.

Zwieńczenie oktawy, czyli święcenie wianków

Ostatni dzień oktawy to także czas jednego z najpiękniejszych zwyczajów ludowych – błogosławieństwa wianków. Są one plecione z pierwszych letnich kwiatów i ziół leczniczych, takich jak mięta, macierzanka, rozchodnik, rumianek czy jaśmin. Poświęcone wianki zabiera się do domów i wiesza przy drzwiach, nad świętymi obrazami lub w budynkach gospodarczych. Zgodnie z dawnymi wierzeniami, miały one chronić domowników i ich dobytek przed:

• burzami i uderzeniem pioruna,
• pożarem i innymi nieszczęściami,
• chorobami i złymi mocami.

Zaschnięty wianek przechowywano przez cały rok, a stary palono przed przyniesieniem nowego. Choć dziś na magiczne właściwości ziół patrzymy z przymrużeniem oka, tradycja święcenia wianków jest postrzegana jako wyraz wdzięczności Bogu za dary natury i prośba o opiekę nad polami i plonami.