- Mimo narastających dyskusji o zniesieniu, coroczna zmiana czasu na zimowy wciąż jest faktem, mając historyczne korzenie w próbach oszczędności energetycznych.
- W 2026 roku zegarki cofniemy wyjątkowo wcześnie, bo już w nocy z 24 na 25 października, zyskując dodatkową godzinę.
- Sprawdź, jak ta zmiana wpływa na Twoje zdrowie i zegar biologiczny, a także co przysługuje pracownikom nocnej zmiany w ten szczególny weekend.
Zmiana czasu z letniego na zimowy. Kiedy przestawiamy zegarki?
Zmiana czasu dla wielu osób wydaje się być nienaturalna i niepotrzebna. Dyskusja, czy faktycznie trzeba przestawiać zegarki trwa od lat, a rządzący przekonują, że już wkrótce zmiana czasu zniknie. Już w 2021 roku w prowadzono w Brukseli prace mające zlikwidować zmianę czasu, jednak pandemia zaburzyła ten proces. Wbrew pozorom zmiana czasu nie jest nowym zjawiskiem. Już w 1907 roku William Willett wydał broszurkę „The Waste of Daylight”, w której poruszył on temat oszczędności wynikających z przestawiania zegarków. W dawnych czasach zmiana czasu i dostosowanie go do słońca wprowadzało ogromne oszczędności wynikające ze zmniejszonego zużycia energii. W praktyce zmiana czasu weszła do życia codziennego po I wojnie światowej. Dokładnie 30 kwietnia 1916 roku w Niemczech oraz Austro-Węgrzech przestawiono zegarki o godzinę do przodu. Analogicznie 1 października je cofnięto. W Polsce doszło do takiej sytuacji pierwszy raz w 1919 roku. W czasie II wojny światowej w naszym kraju zegarki przestawiono zgodnie z zasadami okupantów. Po zakończonej wojnie w Polsce zaczęto zmieniać czas od 1946 roku. Trwa to z pewnymi przerwami do dzisiaj.
Zgodnie z obowiązującym prawem obecnie zegarki przestawiamy dwa razy do roku. Pierwszy raz w marcu, na czas letni, a potem w październiku, na czas zimowy. Przejście na czas zimowy oznacza cofanie zegarów o godzinę. W październiku 2026 zegarki przestawimy w nocy z 24 na 25. Dokładnie w nocy 25 października cofniemy zegarki z 3:00 na 2:00. Zmiana czasu zawsze wypada w weekend, aby większość osób łatwiej mogła się przestawić.
Zmiana czasu 2026 na zimowy wyjątkowo wcześnie
Według przepisów zmiana czasu na zimowy zawsze wypada w ostatni weekend października. W 2026 roku data ta przypada wyjątkowo wcześnie, bo już 24-25 października. Rok temu zegarki przestawialiśmy w niedzielę, 26 października, a w 2024 roku w niedzielę 27 października.
Wielu ekspertów, w tym chronobiolodzy i lekarze, zwraca uwagę na negatywne skutki zmiany czasu dla zdrowia. Nawet godzinna zmiana może rozregulować nasz wewnętrzny zegar biologiczny, prowadząc do problemów ze snem, spadku koncentracji, a u niektórych osób nawet do pogorszenia samopoczucia psychicznego. Badania wskazują na krótkotrwały wzrost liczby wypadków drogowych i zawałów serca w dniach bezpośrednio po zmianie czasu, co podkreśla, jak delikatny jest nasz organizm.
Pracujesz w weekend ze zmianą czasu? Sprawdź, co Ci się należy
Dla osób pracujących w nocy z soboty na niedzielę, kiedy następuje zmiana czasu na zimowy, ta jedna godzina ma realne konsekwencje. Zegarki cofają się o godzinę, co oznacza, że faktycznie ich zmiana trwa o godzinę dłużej. Zgodnie z polskim prawem pracy, pracownicy mają prawo do wynagrodzenia za tę dodatkową godzinę pracy. Jest to istotny aspekt dla służb mundurowych, medyków, pracowników transportu czy branży hotelarskiej, którzy często pełnią dyżury w tych newralgicznych momentach, wymagając od pracodawców odpowiedniego rozliczenia czasu pracy i płacy.
46
Podcasty
Playlisty tematyczne
