- Analiza nowych przepisów wskazuje, że praca w szczególnych warunkach przed 1999 rokiem nie jest już konieczna do uzyskania świadczenia
- Aby otrzymać emeryturę pomostową, trzeba łącznie spełnić cztery konkretne warunki dotyczące wieku i stażu pracy
- Dane ZUS ujawniają, że wysokość emerytury pomostowej dla ponad połowy uprawnionych przekracza 5000 zł brutto
- Przekroczenie progu 70% przeciętnego wynagrodzenia skutkuje zmniejszeniem świadczenia, a 130% jego całkowitym zawieszeniem
Czym jest emerytura pomostowa i kto może z niej skorzystać po zmianach w przepisach?
Emerytura pomostowa to specjalne świadczenie, często postrzegane jako rodzaj świadczenia przedemerytalnego, przeznaczone dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku, które wykonywały pracę w wyjątkowo trudnych warunkach. Od 1 stycznia 2024 roku, dzięki istotnej zmianie przepisów, zniesiono wymóg wykonywania takiej pracy przed 1999 rokiem, co otworzyło drogę do tego wsparcia młodszym rocznikom. Zgodnie z danymi ZUS, jest to rozwiązanie skierowane do osób, których zdrowie mogło zostać nadszarpnięte na skutek wieloletnich obciążeń zawodowych.
Wspomniana praca w szczególnych warunkach dzieli się na dwie główne kategorie: może być to praca w „szczególnych warunkach” lub praca o „szczególnym charakterze”. Do tej grupy zalicza się zawody związane z poważnymi czynnikami ryzyka, jak praca pod ziemią, na wodzie czy w skrajnych temperaturach, a także te wymagające nieprzeciętnej sprawności psychofizycznej. W praktyce dotyczy to między innymi górników, hutników, kierowców transportu publicznego czy ratowników medycznych.
Wiek, staż pracy i inne warunki. Kiedy można przejść na emeryturę pomostową?
Aby otrzymać emeryturę pomostową, należy łącznie spełnić cztery podstawowe kryteria. Te warunki emerytury pomostowej, określone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, są następujące. Po pierwsze, trzeba osiągnąć wiek co najmniej 55 lat w przypadku kobiet lub 60 lat w przypadku mężczyzn. Po drugie, konieczne jest udokumentowanie minimum 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Trzecim wymogiem jest posiadanie ogólnego stażu ubezpieczeniowego, czyli okresów składkowych i nieskładkowych, wynoszącego 20 lat dla kobiet lub 25 lat dla mężczyzn. Ostatni warunek to wykonywanie pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 roku. Warto dodać, że od niedawna do ogólnego stażu pracy można doliczać również okresy pracy na umowach zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej.
Wysokość emerytury pomostowej i zasady dorabiania. Co warto wiedzieć?
Zastanawiasz się, ile wynosi emerytura pomostowa? Minimalna gwarantowana kwota od marca 2026 roku wyniesie 1973,42 zł brutto, co jest efektem corocznej waloryzacji. To jednak tylko punkt wyjścia. Dane ZUS z marca ubiegłego roku przynoszą nutkę optymizmu, pokazując, że świadczenie może być znacznie wyższe. Ponad połowa uprawnionych (53,3%) otrzymywała kwoty przekraczające 5000 zł brutto. Ostateczna wysokość jest bowiem obliczana indywidualnie i zależy od zgromadzonych składek, kapitału początkowego oraz przewidywanego dalszego trwania życia.
Dobrą wiadomością jest to, że osoby pobierające to świadczenie mogą legalnie dorabiać. Warto jednak pamiętać o obowiązujących limitach przychodów, aby uniknąć finansowych niespodzianek. Przekroczenie progu 70% przeciętnego wynagrodzenia (czyli kwoty 6140,20 zł brutto w okresie od grudnia 2025 do końca lutego 2026) spowoduje zmniejszenie świadczenia. Z kolei zarobki przekraczające 130% tej kwoty to już sygnał alarmowy, który skutkuje całkowitym zawieszeniem wypłaty emerytury pomostowej.
Koniec emerytury pomostowej. Jak przejść na zwykłą emeryturę i dlaczego to się opłaca?
Emerytura pomostowa to świadczenie tymczasowe, które jest wypłacane tylko do dnia poprzedzającego osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. To kluczowy moment, ponieważ prawo do „pomostówki” wygasa. Niezbędne jest wtedy złożenie wniosku o przyznanie standardowej emerytury. Warto o tym pamiętać, gdyż ZUS nie przelicza świadczenia automatycznie, a nowo wyliczona emerytura powszechna jest często finansowo korzystniejsza. Dodatkowo, osoby na emeryturze pomostowej, które spełniają kryteria dochodowe, mogą również liczyć na dodatkowe świadczenia roczne, takie jak trzynasta i czternasta emerytura.