Tak chronimy zielone skarby Polski

NFOŚiGW

2026-10-19 0:03 Materiał sponsorowany

W Polsce są aż 23 parki narodowe – od majestatycznych szczytów Tatr, przez prastare lasy Podlasia, po ruchome wydmy nad Bałtykiem. Chronią to, co w polskiej przyrodzie najcenniejsze. Od ponad 35 lat wspiera je Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, dziś także dzięki dofinansowaniu Unii Europejskiej z Funduszy Europejskich.

Utrzymanie tak rozległych i cennych obszarów w nienaruszonym stanie wymaga nie tylko ogromnego wysiłku ludzkiego, ale przede wszystkim gigantycznych nakładów finansowych. Od ponad 35 lat kluczowe, stabilne wsparcie zapewnia Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który na ten cel przeznaczył już ponad 1 mld zł.

Zielone oazy na mapie kraju

Wszystkie nasze parki narodowe zajmują łącznie ponad 317 tys. ha. Choć liczba ta brzmi imponująco, w rzeczywistości stanowi to zaledwie ok. 1 proc. całkowitej powierzchni Polski. To pokazuje, jak elitarnym i rzadkim dobrem są te tereny. To właśnie tam swój dom mają gatunki zwierząt i roślin, których na próżno szukać w innych zakątkach Europy. W puszczach króluje potężny żubr, w wysokich górach po turniach skaczą kozice, a nad bagnami szybują majestatyczne orły bieliki.

Turystyka z szacunkiem do natury

Polskie parki narodowe stoją otworem przed każdym, kto pragnie uciec od zgiełku i odpocząć na łonie natury. Na spacerowiczów czeka tam ponad 3600 km bezpiecznych szlaków, ścieżki rowerowe oraz malownicze punkty widokowe.

W związku z ogromnym zainteresowaniem utrzymanie czystości na trasach, naprawianie barier chroniących rzadką roślinność oraz bieżąca edukacja turystów generują codzienne wysokie koszty. Bez stałego wsparcia finansowego z zewnątrz dyrekcje parków nie byłyby w stanie pogodzić bezpiecznego goszczenia nas w swoich progach z nadrzędnym celem, jakim jest skuteczna ochrona dzikiej natury.

Bezpieczeństwo i wygoda na szlakach

Kolejnym, niezwykle ważnym aspektem finansowania jest dbałość o bezpieczeństwo zarówno przyrody, jak i samych odwiedzających.

Polskie lasy i torfowiska są coraz bardziej narażone na susze i pożary. Środki z NFOŚiGW pozwalają na zakup nowoczesnego sprzętu gaśniczego, w tym pojazdów, pomp i zbiorników na wodę potrzebnych w walce z pożarami lasów, a także systemu kamer i dronów monitorujących zagrożenia.

Dzięki wsparciu z NFOŚiGW powstają szlaki piesze i rowerowe, tablice edukacyjne, ławki, kładki oraz zaplecze sanitarne w postaci toalet i oczyszczalni. Bez pieniędzy na ten cel nie byłyby możliwe ani inwestycje, ani nawet bieżące remonty. Niedawno, w lipcu 2026 r., zarząd NFOŚiGW podjął decyzję o potrojeniu (z 25 mln do 75 mln zł) środków przeznaczonych na rozwijanie w parkach narodowych infrastruktury sanitarnej.

Nowoczesna edukacja

Nie można też zapomnieć o edukacji przyrodniczej. To właśnie w nowoczesnych muzeach i ośrodkach edukacyjnych przy parkach narodowych, dzieci, młodzież oraz dorośli dowiadują się, jak wielkie znaczenie dla klimatu i naszego zdrowia ma czyste powietrze, zdrowe lasy i naturalne zbiorniki wodne.

Jak podkreśla Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW: „Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej stale i konsekwentnie wspiera parki narodowe w ich codziennej działalności – od ochrony gatunków, poprzez edukację ekologiczną, aż po tworzenie nowoczesnej infrastruktury. Każde dofinansowanie to inwestycja w zachowanie narodowego dziedzictwa, ale i w przyszłość, która łączy troskę o środowisko z potrzebami polskiego społeczeństwa. Dzięki temu mieszkańcy, samorządy, nauczyciele, naukowcy i turyści zyskują miejsca sprzyjające pracy na rzecz przyrody i edukacji przyrodniczej”.

Stabilna przyszłość polskiej natury

Środki, którymi dysponuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pochodzą z różnych źródeł. Oprócz środków krajowych ważną rolę odgrywa dofinansowanie z Unii Europejskiej z programów Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 oraz Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027. W ramach tych programów NFOŚiGW podpisał z 21 parkami narodowymi 63 umowy o dofinansowanie. Dzięki nim Białowieski Park Narodowy chroni żubry, Poleski Park Narodowy – żółwie błotne, Park Narodowy „Ujście Warty” odtwarza siedliska wodne, a Babiogórski Park Narodowy buduje Centrum Edukacji Przyrodniczej MORGI.

Przeczytaj więcej

Miliard złotych wsparcia od Narodowego Funduszu

W tym miejscu kluczową rolę odgrywa Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Instytucja ta od ponad trzech dekad jest sprawdzonym partnerem i głównym filarem finansowym polskich parków narodowych. Przekazany na przestrzeni lat 1 mld zł realnie przełożył się na setki zrealizowanych projektów, które chronią naszą wspólną przestrzeń życiową. Wsparcie to ma charakter kompleksowy i obejmuje kilka niezwykle ważnych obszarów działania:

Wykup cennych gruntów:

Wiele działek położonych wewnątrz granic parków narodowych wciąż znajduje się w rękach prywatnych właścicieli. Aby zapobiec ich niekontrolowanej zabudowie, powstawaniu hoteli czy domków letniskowych w sercu dzikiej przyrody, NFOŚiGW regularnie dofinansowuje wykup tych ziem przez państwo.

Aktywna ochrona zagrożonych gatunków:

Nic nie dzieje się samo. Aby ocalić rysia, żubra, niedźwiedzia brunatnego czy rzadkie ptaki drapieżne przed wyginięciem, potrzebna jest praca weterynarzy, biologów oraz zakup specjalistycznej karmy i leków. Fundusze płynące z NFOŚiGW pozwalają na prowadzenie programów reintrodukcji, czyli ponownego wprowadzania zwierząt do ich naturalnego środowiska, oraz na stałą opiekę nad nimi.