Świat naukowy pogrążył się w żałobie. Jak poinformował Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. Piotr Oczko (ur. 1973 r.) zmarł w środę, 15 lipca 2026.
Zaledwie w marcu bieżącego roku prof. Piotr Oczko został uhonorowany prestiżową Nagrodą im. Kazimierza Wyki za całokształt twórczości eseistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem jego ostatniej książki „Suknia i sztalugi. Historie dawnych malarek”. Co więcej, otrzymał również jedno z najwyższych odznaczeń państwowych Królestwa Niderlandów – Order Oranje-Nassau, przyznany mu osobiście decyzją króla Wilhelma-Aleksandra. To wyjątkowe wyróżnienie było wyrazem uznania dla jego zasług w upowszechnianiu holenderskiej sztuki, literatury i dziedzictwa kulturowego w Polsce. Wiadomość o jego odejściu, jak podaje PAP, rozeszła się błyskawicznie, wywołując smutek i niedowierzanie w środowisku akademickim i wśród miłośników sztuki, którzy podziwiali jego nieprzeciętny talent i zaangażowanie.
Niezwykły dorobek prof. Piotra Oczki
Profesor dr hab. Piotr Oczko był absolwentem filologii angielskiej oraz polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, z którym związał się zawodowo od 2004 roku. Jego praca naukowa skupiała się przede wszystkim na literaturze i kulturze krajów niderlandzkojęzycznych, dawnej literaturze polskiej, angielskiej i niemieckiej, a także dramacie średniowiecznym. Był również cenionym ekspertem w dziedzinie historii sztuki, ze szczególnym uwzględnieniem XVII-wiecznego holenderskiego malarstwa rodzajowego, emblematyki oraz rzemiosła artystycznego.
Dorobek naukowy profesora Oczki jest imponujący – obejmuje 26 książek, w tym 10 monografii, oraz ponad 100 artykułów naukowych. Wśród jego najważniejszych publikacji wymienić należy „W najdroższej Holandyjej… Szkice o siedemnastowiecznym dramacie i kulturze niderlandzkiej”, „Miotła i krzyż. Kultura sprzątania w dawnej Holandii, albo historia pewnej obsesji” czy „Holenderskie flizy na dawnych ziemiach polskich i ościennych”.
Nagrody i odznaczenia: Król Niderlandów uhonorował profesora UJ
Uznanie dla pracy profesora Piotra Oczki wykraczało daleko poza granice Polski. Prowadził badania na prestiżowych uniwersytetach w Canterbury, Londynie, Berlinie, Lejdzie, Utrechcie, Nijmegen, Amsterdamie i Antwerpii. W 2006 roku wykładał również na Uniwersytecie Karola w Pradze, dzieląc się swoją wiedzą i pasją z międzynarodowym gronem studentów i badaczy. Był także aktywnym członkiem międzynarodowego stowarzyszenia kuratorów i historyków sztuki holenderskiej i flamandzkiej CODART.
Podczas ceremonii wręczenia Nagrody im. Kazimierza Wyki w marcu tego roku, profesor Ryszard Nycz podkreślił wyjątkowość postaci Piotra Oczki, mówiąc: „Prof. Piotr Oczko należy do zanikającego dziś gatunku polihistorów humanistyki, czyli tych wszechstronnych, kompetentnych, uczonych osobników, którzy, nie dając się zamknąć w żadnych klatkach dyscyplinowych, w swych poszukiwaniach intelektualnych i życiowych, idą za duchem emocji i serca, za intuicyjnym pobudzeniem własnych zaciekawień, za pokusą nowych doświadczeń poznawczych”. Te słowa najlepiej oddają charakter i znaczenie jego pracy.
Otrzymanie Orderu Oranje-Nassau w 2024 roku było symbolicznym ukoronowaniem jego długoletniej pracy na rzecz zbliżenia Polski i Niderlandów poprzez kulturę. Jego odejście to bolesna strata, ale jego dorobek pozostanie inspiracją dla przyszłych pokoleń badaczy i miłośników sztuki.