- Wanda Traczyk-Stawska zmarła 18 sierpnia 2026 roku.
- Była jedną z najbardziej rozpoznawalnych i zasłużonych postaci Powstania Warszawskiego.
- Przed 1 listopada odwiedziliśmy miejsce jej spoczynku.
Grób Wandy Traczyk-Stawskiej. Skromny krzyż i biało-czerwone wstęgi
Strażniczka pamięci zmarła 18 sierpnia 2026 roku w wieku 99 lat. Warszawa tłumnie pożegnała ją ostatniego dnia sierpnia. W uroczystościach w Bazylice Świętego Krzyża na Krakowskim Przedmieściu wzięli udział m.in. Rafał Trzaskowski, Małgorzata Kidawa-Błońska, Mariusz Frankowski, a także abp Adrian Galbas i kard. Kazimierz Nycz.
Na początku października Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy (oddział Muzeum Warszawy) oficjalne otrzymała imię Wandy Traczyk-Stawskiej. Tymczasem na jej grobie na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim stoi prosty, drewniany krzyż. Zawieszono na nim tabliczkę z nazwiskiem, wokół leżą kwiaty i wieńce z biało-czerwonymi wstęgami. Między nimi ustawiono znicze, które częściowo zostały przykryte przez jesienne liście. Wygląda to bardzo skromnie. Sama pani Wanda zawsze dbała o to, by mogiły jej kolegów i koleżanek, powstańców i żołnierzy były odpowiednio zaopiekowane. Teraz my powinniśmy pamiętać o niej, nie tylko od święta.
31
Legenda Powstania Warszawskiego i strażniczka pamięci
Wanda Traczyk-Stawska urodziła się w Warszawie 7 kwietnia 1927 roku. Była żołnierką Armii Krajowej i uczestniczką Powstania Warszawskiego.
W działalność konspiracyjną zaangażowała się jako nastolatka. Od 1942 roku działała w Szarych Szeregach. Uczestniczyła w małym sabotażu, kolportowała materiały podziemne i brała udział w akcji „N”. Posługiwała się pseudonimami „Atma” oraz „Pączek”. Kiedy 1 sierpnia 1944 roku wybuchło Powstanie Warszawskie, miała tylko 17 lat. W strukturach Armii Krajowej służyła jako łączniczka i strzelec. Należała do oddziału osłonowego Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Walczyła między innymi w Śródmieściu i na Powiślu.
Po wojnie przez lata angażowała się w upamiętnianie powstańców i opowiadała o ich losach. Była także znana z działalności na rzecz pamięci o cywilnych ofiarach wojny. Nigdy nie bała się wprost wyrażać swojego zdania, komentowała bieżące wydarzenia oraz angażowała się w działania na rzecz praw człowieka i demokratycznych wartości.
54
Podcasty
Playlisty tematyczne
