Iga Cembrzyńska była jedną z najbardziej charakterystycznych aktorek polskiego kina. Przez ponad cztery dekady zachwycała widzów talentem, urodą, głosem i niezwykłą ekranową osobowością. Potrafiła zagrać zarówno tajemniczą piękność, jak i postacie pełne humoru czy dramatyzmu. W pamięci widzów pozostały dziesiątki jej ról - od debiutanckiej księżniczki Eminy po niezapomnianą Starą z "Gwiezdnego pyłu".
Niestety, 30 lipca 2026 roku do mediów dotarła tragiczna wiadomość. Iga Cembrzyńska nie żyje. Artystka zmarła w wieku 87 lat, w 10. lat po swoim ukochanym mężu. Przypomnijmy sobie, za jakie role ją pokochaliśmy.
Księżniczka i zła kobieta
Filmowa przygoda Igi Cembrzyńskiej zaczęła się w 1964 roku od wielkiego dzieła Wojciecha Jerzego Hasa. W "Rękopisie znalezionym w Saragossie" wcieliła się w Eminę, księżniczkę mauretańską. Ta rola otworzyła jej drzwi do świata filmu i stała się początkiem niezwykłej kariery.
Rok później zagrała żonę Kowalskiego w "Salcie" Tadeusza Konwickiego. Widzowie zapamiętali ją także z kultowych produkcji telewizyjnych. W serialu "Stawka większa niż życie" wcieliła się w Benitę von Henning - femme fatale z odcinka "Ostatnia szansa".
W kolejnych latach Cembrzyńska udowadniała, że świetnie odnajduje się w różnych gatunkach. Zagrała m.in. piosenkarkę Ewę Zarębską w "Ścianie Czarownic", Lolę Fiat 1100 w "Jowicie" oraz Lorę Neuman w "Komedii z pomyłek".
Najważniejsze role u Kondratiuka
Najważniejszy rozdział jej kariery filmowej stworzyła jednak u boku Andrzeja Kondratiuka. Ich współpraca zaowocowała serią niezwykłych, intymnych filmów, w których aktorka stworzyła unijalne kreacje.
Zobacz też: Pogrzeb Bonnie Tyler będzie transmitowany na żywo! Cały świat to zobaczy. Rodzina zdradziła szczegóły
W kultowej "Hydrozagadce" z 1970 roku zagrała kelnerkę oraz pojawiła się w charakterystycznej, muzycznej czołówce filmu. Komedia absurdu szybko stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiego kina, a rola Cembrzyńskiej pokazała jej ogromne poczucie humoru i dystans.
Później Iga Cembrzyńska wystąpiła w kolejnych dziełach Kondratiuka: "Skorpion, panna i łucznik" (1972), gdzie zagrała Magdę, oraz "Jak to się robi" (1973), w którym stworzyła dwie role - pielęgniarki i piosenkarki-Mulatki. W "Pełni" (1978) wcieliła się w żonę Wojtka, a w "Gwiezdnym pyle" (1982) stworzyła jedną z najważniejszych kreacji w swojej karierze - postać Starej. Za tę rolę otrzymała Złoty Ekran.
Artystyczny duet Kondratiuk Cembrzyńska trwał 40 lat. Cembrzyńska pojawiła się także w kolejnych filmac męża: "Cztery pory roku" (1985) jako Marynia, "Big Bang" (1986) jako Baśka, "Mleczna droga" (1991) jako wiedźma, "Ene... due... like... fake..." (1991) jako ciocia Tamara, "Wrzeciono czasu" (1995), "Słoneczny zegar" (1997) oraz "Córa marnotrawna" (2001), gdzie zagrała dwie role.
Zagrała u Wajdy i Leszczyńskiego
Aktorka współpracowała również z innymi wybitnymi reżyserami. U Andrzeja Wajdy wystąpiła w "Smudze cienia" jako kontrabasistka w żeńskiej orkiestrze. Zagrała także m.in. w "Krzyku" Barbary Sass, "Siekierezadzie" Witolda Leszczyńskiego, "Dziewczętach z Nowolipek", "Rajskiej jabłoni" i "Pannie z mokrą głową".
W późniejszych latach Cembrzyńska pojawiła się jeszcze w takich produkcjach jak "Crimen", "Słoneczny zegar", "Bar pod młynkiem" oraz serial "Na dobre i na złe", gdzie zagrała Nataszę Kłoniecką.
Iga Cembrzyńska zostawiła po sobie imponujący dorobek, ale to właśnie role w "Rękopisie znalezionym w Saragossie" Wojciecha Hassa, "Salcie" Tadeusza Konwickiego, "Stawce większej niż życie", "Hydrozagadce" i filmach Andrzeja Kondratiuka sprawiły, że na zawsze zapisała się w historii polskiego kina. Jej bohaterki były wyraziste, nieoczywiste i zawsze miały w sobie coś, czego nie dało się zapomnieć.