Walczyli o Warszawę, ratowali życie, zmieniali Polskę. Pożegnaliśmy ich w 2026 roku

• Wśród zmarłych są bohaterowie Powstania Warszawskiego, którzy walczyli o stolicę, a po wojnie przez lata przypominali o jej historii.
• Warszawa straciła także ludzi zasłużonych dla medycyny, kultury i życia społecznego, w tym prof. Andrzeja Kułakowskiego i Krystynę Sommer.
• Niektórzy dożyli stu lat.

Prof. Andrzej Kułakowski. Przez lata ratował pacjentów chorych na raka

Lekarz, który tysiącom pacjentów dawał nadzieję na życie. Rodowity Warszawiak, ale i Honorowy Obywatel Warszawy, podczas okupacji działał w konspiracji, po wojnie został wybitnym chirurgiem onkologiem.

Przez ponad 70 lat był związany z warszawskim Instytutem Onkologii. Jako jego dyrektor doprowadził do ukończenia budowy Centrum Onkologii na Ursynowie. Wychował pokolenia lekarzy, ucząc ich nie tylko chirurgii, lecz także szacunku do chorego. Kawaler Orderu Orła Białego. Zmarł 13 października, został pochowany na Powązkach Wojskowych.

Andrzej Wielowieyski. Żołnierz AK i jeden z twórców polskiej demokracji

Jeden z ojców polskiej demokracji, człowiek dialogu i niezwykłej przyzwoitości. Zmarł 29 sierpnia 2026 r. w swoim domu w Falenicy. Żołnierz AK, prawnik, współzałożyciel warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, działacz opozycji demokratycznej. Wspierał Solidarność, uczestniczył w przemianach 1989 r., był wicemarszałkiem Senatu, posłem i eurodeputowanymi radnym Warszawy.

Warszawa zawdzięcza mu prace a rzecz nowego ustroju stolicy, wiele lat służby na rzecz wolności i społeczeństwa obywatelskiego. Przez lata stał na czele stowarzyszenia „Metropolia Warszawa”, Spoczął na cmentarzu parafialnym w Aleksandrowie.

Wanda Traczyk-Stawska „Pączek”. Do końca upominała się o pamięć o powstańcach

Drobna kobieta o wielkim sercu i niezłomnym charakterze. Honorowa Obywatelka Warszawy. Zmarła 18 sierpnia. W Powstaniu Warszawskim była strzelcem, po wojnie została psycholożką i nauczycielką dzieci z niepełnosprawnościami. Przez dziesięciolecia upominała się o pamięć o poległych i cywilnych ofiarach Powstania. Dzięki jej uporowi przy Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli stanęła izba pamięci. Jej grób znajduje się na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim przy ul. Młynarskiej.

Krystyna Sommer. Ratowała zabytki i dzieła sztuki

Artystka, która swoje życie poświęciła pięknu i ratowaniu dzieł sztuki. Krystyna Sommer należała do pokolenia, dla którego troska o dziedzictwo kultury stanowiła prawdziwe powołanie. Jej zawodowa działalność jako wykładowcy ASP wpisywała się w niezwykle ważną dla powojennej Warszawy tradycję ochrony i konserwacji zabytków. Zmarła 9 września. Została pochowana w grobie rodzinnym na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Zbigniew Rylski „Brzoza”. Bohater „Parasola” zmarł w wieku 102 lat

Ostatni żołnierz legendarnego batalionu „Parasol”, bohater walk na Woli.podczas Powstania Warszawskiego m.in. w obronie Pałacyku Michla. Dwukrotnie ranny, nie opuścił towarzyszy broni. Po wojnie doświadczył komunistycznych represji i więzienia. Kawaler Orderu Virtuti Militari, do końca życia pielęgnował pamięć o powstańcach. Był żywym świadectwem odwagi pokolenia Kolumbów. Zmarł 7 listopada 2025 r. Spoczywa na Cmentarzu Bródnowskim.

Kazimierz Sierakowski. Na Antarktyce spędził prawie dwa tysiące dni

Człowiek, którego fascynacja przyrodą zaprowadziła aż na krańce świata. Kazimierz Sierakowski, polarnik, przyrodnik i miłośnik ptaków. Należał do ludzi, którzy potrafili godzinami opowiadać o świecie natury i zarażać innych ciekawością. Z czasem jego pasja przerodziła się w działalność badawczą, a szczególne miejsce w jego życiu zajęły wyprawy polarne. Na Antarktyce spędził cztery długie, ciemne i mroźne zimy polarne oraz pięć sezonów letnich, łącznie prawie 2 tys. dni, co dotąd pozostaje polskim rekordem. Zmarł 16 sierpnia,ma grób na Cmentarzu Komunalnym Północnym.

Marek Dunin-Wąsowicz. Przeżył Pawiak i obóz Stutthof

Warszawiak, który przeżył piekło wojny, a potem przez dziesięciolecia uczył młodych ludzi pamięci o historii. W okupowanej stolicy działał w Szarych Szeregach i Armii Krajowej. Więziony na Pawiaku i w obozie Stutthof, skąd uciekł podczas marszu śmierci. Po wojnie -dziennikarzem i autorem książek historycznych. Był niezwykle cennym świadkiem historii warszawskiego Pawiaka, chętnie spotykał się z młodzieżą. Zmarł w październiku.4 listopada będzie jego pogrzeb.

Maria Kowalska „Myszka”. Sanitariuszka z Mokotowa

Niewielka posturą, wielka odwagą. Maria Kowalska,była jedną z bohaterek Mokotowa. Podczas Powstania Warszawskiego jako sanitariuszka pułku „Baszta” ratowała rannych w szpitalu Sióstr Elżbietanek i punkcie sanitarnym przy ul. Misyjnej. Po upadku Powstania trafiła do obozu Stutthof, gdzie należała do grupy więźniarek nazywanych „Kobietami Pistoletami”. Zmarła 5 sierpnia,została pochowana na Cmentarzu Bródnowskim.

Henryka Łucja Głowacka-Kossakowska. Z powstańczej łączniczki została scenografką

Powstańcza łączniczka, a później artystka, która współtworzyła piękno polskiego teatru. Zmarła 10 lutego 2026 r. w wieku 98 lat. W Powstaniu Warszawskim nosiła pseudonim „Iga”. Po wojnie ukończyła warszawską ASP i została scenografką. Przez dwie dekady pracowała w Teatrze Narodowym, współpracowała również z Warszawską Operą Kameralną i innymi scenami stolicy. Jej dekoracje i kostiumy podziwiano także za granicą. Za zasługi dla kultury otrzymała medal Gloria Artis.

Roman Lipiec „Adam”. Walczył o wolność, później odbudowywał Warszawę

Zmarł 1 stycznia, zaledwie trzy tygodnie po setnych urodzinach. W Powstaniu Warszawskim walczył w batalionie „Zaremba-Piorun”, broniąc Śródmieścia Południowego. Miał wtedy 18 lat. Uczestniczył w zdobyciu mleczarni przy Hożej 51, został ranny podczas walk przy Emilii Plater. Trafił do niemieckiej niewoli. Po wojnie pracował w warszawskim budownictwie. Do końca życia przypominał młodym, jak cenna jest wolność.

„Oby tylko ludzie nie zapomnieli, po co to wszystko było” – mówił. Spoczął na cmentarzu w Marysinie Wawerskim.

Ks. Stanisław Małkowski. Przyjaciel ks. Jerzego Popiełuszki

Był jednym z niezłomnych warszawskich duchownych. Przyjaciel i współpracownik bł. ks. Jerzego Popiełuszki, z którym odprawiał Msze za Ojczyznę na Żoliborzu. Działał w demokratycznej opozycji, był prześladowany przez SB. Posługiwał w kilku warszawskich parafiach, wspierał represjonowanych i internowanych. Za odwagę i wierność ideałom wolności otrzymał Order Orła Białego.

„Był niezależny aż do bólu” – wspominał go ks. Jan Sikorski. Zmarł 7 września, jest pochowany na Powązkach Wojskowych.